|
JYk
gwBK
Awk KZxbd AËdøk AËeqwt
awKw? KZxbd ÌiËtkw gtËfÝË«k Awmwt awKËg Zwk gwBËK
ÌPËe ÌNwkwk? ZwËbkI ÌZw BËâQ KËk gtËfÝ«ËK ÌeQËd
PxrËt ÌgxrËt AwoËZ! iÔlZ ÌiwUkgwBËKk ÌiwxgxlxU
Ggv þñwcydËPZw ýUwBËlk KwkËY ÌiËtkw GxUËK GKU×
ÌgxmB eQëb KËk„ Awk xdËRk GKUw gwBK awKËl opKiyêËK
eUwËdwk SwËilwI awËK dw, awËK dw owkwxbd AxfËok ek
gwËok lwBËd b^wrwËdw Ggv xhËrk iËcø ÌVlwËVxl KËk
gwowt Ìfkwk Sx~„ Dexk xpËoËg xilËg ÌQËlËbk owËa
fwd Kkwk oÖËjwM„ gwBK ÌiËtËbk iËcø oéwxkZ KkËZ
ewËk gwrxZ AwZôxgmðwo„ Awexd xe‰ KwlwËkk ýUwBxlm
gwBK xdËt XwKwk kwþZôwt Ìgk pËl ÌQËlkw Awedwk gwBËKk
xbËK ZwxKËt ÌZw awKËgB, iÖˆ xgþôËt ÌbLËg
AwedwËKI„ ÌK glËZ ewËk H oiËt Awexd ÌeËtI ÌjËZ
ewËkd ÌQËlËbk owËa iRw Kkwk iIKw!
ÌiËtËbk gwBK†Ëlw ÌQËlËbk
gwBËKk ÌaËK GKU× ÌgxmB ýUwBxlm pt„ Gk Kwlwk†ËlwI
pt owcwkYZ xe‰, ÌkW, BËtËlw BZøwxb id iwZwËdw og
kËOk„ G gwBK†Ëlw AwKÚxZËZ GKU× ÌQwU; poêewItwk
Ggv xoxo ÌQËlËbk gwBËKk Z×ldwt Ki awËK; Awgwk Gog
gwBËKk gowk xoU Z×ldwiÔlK AwkwibwtK„ ÌgxmkhwM ÌiËtËbk
gwBËKB awËK AËUw xMtwk xoËýUi Ggv xeQËdk ÌgÛËK
awËK dg xoËýUi, Awk owËa awËK xgmwl ewbwxd; fËl
AwkwËi ew Z×Ël WÛwBh Kkw jwt„ glËZ x§cw ÌdB,
AwiwËbk ÌbËm ÌiËtËbk gwBK owcwkYZ ÌQËlËbkB PwlwËZ
ÌbLw jwt„ jw ÌpwK, ÌiËtËbk GB AZøwcÖxdK Awk ýUwBxlm
gwBK xKìç GKxbËd AwËoxd„ GkI kËtËQ Ìdeaø
Kwxpdy„ ÌRËd Ìdtw ÌjËZ ewËk ÌoB BxZgÙ£„
1880 owËlk xbËK gwBowBËKl
xQl AZøìZô mËLk gwpd„ Gkek 1885 owËl MUxlg ÌWBilwk
GK Bx™dxgxmÄ gwBowBËKl ÑZxk KËkd„ GxUËK Agmø eÖËkweÖxk
gwBowBËKl glw jwt dw, KwkY GxUk ÌeQËdk PwKwk owËa bÖxU
ÌofxU ÉBl xQl„ GB gwBKxU xQl PiuKwk Ggv Zw NåUwt 12
iwBl ÌgËM PlËZ ewkZ„ 1869 owËl eÞai exkeÔYê ÌiwUkowBËKl
ÑZxk KËk iøwowPÖËoUËok xolËhýUwk Ìkwewk„ bÖB
bmK eËk ÌiwUkowBËKl RdxeÞtZw lwh KËk„ eÞai ÌiwUkowBËKËlk
dwi IxkËtëUo GoUwk; GxU iøwowPÖËoUËok Itwlawo ÌýUËUk
ÌiUzR iøwdÖføwKPwxkv ÌKwóewxd ÑZxk KËk„ AwËixkKwd
Bx«twdËbk AxZmt xeÞt ÌiwUkgwBK xQl iøwowPÖËoUËok
xþeÛvxfÀ iøwdÖføwKPwxkv ÌKwóewxdk ÑZxk; ekgZyêËZ
ÌKwóewxdxUk dwi Ìbtw pt Bx«twd ÌiwUkowBËKl„ 1995
owËl Bx«twdo ÌiwUkowBËKl ÌKwóewxd ÌiwUkowBËKËlk
fÝëU I xktwk oK AøwgRkhwk ÑZxk KËk„ Gk fËl ÌiwUkowBËKl
pËt IËV AwËkw AwkwibwtK gwpd„
1915 owËl iw-ÌiËt Gxho
Ggv Gxf pøwPxKo xdDBtKê ÌaËK owdfÝwdxooËKwËZ ÌiwUkgwBËK
ÌPËe ¸iY KËkd„ Z^wkw ÌowRw eËa dw xMËt A^wKwg^wKw
ea xixlËt eÞwt 5,000 iwBl ¸iY KËkd„ GxUB xQl ÌiËtËbk
eÞai ÌiwUkgwBK ¸iY„ eËkk gQk Z^wËbk ÌowowBxUk
GWxld Ggv AMwýUw høwd gÖËkw dwËi bÖB Ìgwd GK ÌRwrw
Bx«twd ewItwkeöwo gwBK ÌKËdd„ G^kwB eÞai ixplw,
j^wkw ÌiwUkgwBK PwxlËt egêZmylwk IeËk DVËZ Ggv xdËP
dwiËZ ewkËZd„ Z^wkw bÖ-Ìgwd bÖB iwËo 3,300 iwBl
ÌiwUkgwBËK ¸iY KËkd Ggv Z^wkw ÂcÖ MÞwËik K^wPw
kwþZôwt dw NÖËk BËU ÌiwrwËdw kwþZôwtI ÌiwUkgwBK
PwxlËtËQd„ GKgwk Z^wkw ÌlwKwlËt UÛwDRwoê eËk ÌNwkwk
bwËt ÌMÞfZwkI
pd„ AwËkw GKRd ÌiwUkowBËKl xpËkwBd pËld Ìgxo xýUÛvxfÀ,
xZxd xitwxik ÌiwUkowBËKl K×BËdk ÌLZwg lwh KËkd„
xZxd xQËld AwUgwk GKw Ìbm ¸iYKwky Ggv bÛØZ ixplw ÌiwUkowBËKlPwlK„
Ìgxo eÞaixbËK bÖ’ckËdk gwcwk oóiÖLyd pd„ GËK
ÌZw xZxd xQËld AwxfÝKwd-AwËixkKwd, Zwk Iek Awgwk
ixplw„ eÞaËi xZxd GKowËa xitwxi Ggv ÌfõwxkWwËZ
ÌiwUkowBËKl PwlwËdwk lwBËoëo ewdxd„ eËk GK eÖxlm
AxfowËkk icøþÿZwt Zw oºg pt„
ÌiwUkgwBËKk RdxeÞtZw gwrËZ
awKËl 1930 owËl ÌiwUkWÛioz dwËi GKxU ÌLlw Ìgm
RdxeÞtZw lwh KËk„ GB ÌLlwk xmËkwdwi xQl ‘B NUff
iZ EYUêb’ AwiwËbk ÌbËm ÌjxU iÙZ×øKÓe dwËi
exkxPZ„ owcwkYZ owKêwo ewxUêËZ GxU ÌbLw jwt„ iwMêwËkU
MøwýU dwËi GK WwdxeËV ixplw eÞai GB ÌLlwt AvmMÞpY
KËkd; Z^wk dwiwdÖowËk Z^wk eÞbxmêZ ÌLlwk xmËkwdwi
pt ‘KbY gcfY U gchlêY HUf’„ ÂcÖ xZxdB dd, Ìi
DBxltwio Ggv ÌRd Ìexk dwËi AwËkw bÖRd bÖ:owpxoKw
Ìo oit GB ÌLlwt Avm xdËZd„ 1940 owËl AwËixkKwt eÞai
ixplw ÌiwUkgwBK Kõwg eÞxZxÅZ pt; jwk dwi xQl ‘bø
ÌiwUkËiBWoz’„
Ggwk mÖlÖK o¬wd
BxZpwo ÌQËr Ggwk xfËk
Awow jwK gZêiwËd„ Ìbtw jwK ÌiËtËbk xKQÖ gwBËKk
ÌL^wRLgk„ xoŠwk gwvlwËbm gwRwËk GËdËQ ÌiËtËbk
Æ×Uwk„ GLwËd ÛÛ-125K-3 iËWËlk ÌkW KwlwËkk
Æ×UwkxUk xWRwBd dRkKwrw„ Mwxrk iËZw AwkwibwtK gowk
þÿwd„ eÖËkweÖxk ÌiËtËbk Kaw iwawt ÌkËL AZøwcÖxdK
og xfPwk kwLw pËtËQ GËZ„ Æ×UwkxUËZ kËtËQ 125
xo.xo. Ròwlwxd owmÛty Bx™d, Ìoùf I xKK ýUwUê, oÖgÙpu
xiUwk eøwËdl, AËUwxMtwk xoËýUi, pwBËWÛwxlK mK AøwgRkhwk,
dg UwBe pøw«ËgÛK xoËýUiop eÞËtwRdyt gøgþÿw„
Gk bwi 52,000 UwKw Ggv Æ×UwËkk owËa ÌkBdËKwU Ggv
ÌplËiU xfÝ„ ÌoB owËa xoŠwk xbËâQ MøwkwxëU,
xg¢ßËtw£k Ìogw Ggv KwýUiwk ÌeÞwËUKmd eöøwËdk
oÖxgcw„ Æ×UwkxU xoŠwËkk oKl AwDUËlËU ewItw jwËâQ„
gwBK
GlxRk ÌmwkØËi ewItw jwËg
50 xo. xo. Bx™dxgxmÄ PyËd ÑZxk gwBK„ gwBKxU Ìgm
pwlKw, fËl ÌiËtËbk Rdø GxU gøgpwk Ggv pøw«xlv
KkwUwI Ìgm opR„ GxU 1 xlUwk ÌZËl 60 xK. xi. ÌjËZ
oqi Ggv NåUwt 55 xK. xi. xþeËW PlËZ oqi„ GxUk bÖxU
ÌþewK xoËýUi ÉBl Ggv iøwdÖtwl xMtwk„ GxU GlxRk
ÌmwkØi†ËlwËZ ewItw jwËg G†Ëlw 39,900 UwKwt„
xdD BÆwUd ÌkwËWk Itwxlb
ÌiwUkËo ewItw jwËg PyËd ÑZxk xRvf× gÛøwË«k 50
xo. xo. gwBK„ GxUI ÌiËtËbk gøgpwk DeËjwMy Ggv
pwlKw„ ÌþewK xoËýUi ÉBlxgxmÄ„ G gwBKxUk kwBxWv
xoËUk owiËd AwKnêYyt Køwxktwk kËtËQ, fËl eÞËtwRdyt
xRxdoe¢ kwLw jwt„ GxU 1 xlUwk ÌZËl 70 xK.xi. ÌjËZ
oqi Ggv NåUwt 60 xK. xi. MxZËZ PlËZ ewËk„ GxUk
xMtwk xoËýUiI iøwdÖtwl„ GxUk bwi 40,000 UwKw„
G†Ëlwk GKxUk owËa 1xU ÌplËiU, bÖgwk xfÝ owxhêxov
Ggv bÖB gQËkk xg¢ßËtw£k Ìogw ewItw jwËg„
GB iwËKêËUk ÌowdwkM^wI
ÌiwUkËo Awexd ewËgd PyËdk ÑZxk Pøwxóetd gwBKxU„
dyl kËOk G gwBKxUËZ Awexd ewËgd Mwxrk iËZw AwkwibwtK
gowk þÿwd„ 125 xi.xi.G gwBËK kËtËQ AËUw xMtwk, fËl
ÌiËtËbk Rdø pøw«xlv KkwUw GKU× opR„ GxUk fÝëU
ÉBËl pwBËWÛwxlK ÌgÛK Ggv ÌeQËd dg UwBe WÛwi ÌgÛK„
GxUk bÖËUw ÉBlB Æ×UwËkk PwKwk iËZw„ GxUËZ kËtËQ
bÖB gQËkk xg¢ßËtw£k Ìogw Ggv owËa ÌplËiU xfÝ„
bwi 70,000 UwKw„
ÌiËtËbk Rdø AwËkw GKxU
AwKnêYyt gwBK pËlw xUxhGo Æ×xU ÌeïU eöwo„ 87.8
xo.xo. Bx™dxgxmÄ gwBKxU K×l, xKDU Ggv kiYyk iËZwB
kiYyt„ Gk x¢ßýUwl ÌMöw gxW xWRwBd ogwk dRk KwrËg;
Awk eQËëbk kËOk Rdø xUxhGËok S×xrËZ kËtËQ 99xU
AwKnêYyt kËOk gwBK oºwk„ Æ×xUk AwKnêYyt WøwmËgwËWê
Awexd ewËgd xþeËWwxiUwk Ggv f×Ëtl ÌMR„ xoËUk xdËP
ÌplËiU kwLwk gøgþÿw kËtËQ Ggv kËtËQ Aw«wk
xoUlwBU„ Ky- ËUk PwkewËm ÌkxWtwi ÌMöw xkO awKwt
kwËZ gw A¬KwËk Ky-eËtëU L^ÖËR ÌeËZ oÖxgcw pËg„
1 xlUwk ÌZËl 60 xK.xi. ÌjËZ oqi GB gwBËKk bwi
90,000 UwKw„
AwiwËbk ÌbËm ÌiËtËbk
gwBK PwlwËdwk Pl ÌdB glËlB PËl; ÂcÖ xKQÖ GdxRIKiyêËbkB
ÌbLw jwt gwBK PwlwËZ„ xKìç AwiwËbk ewmðêgZyê
Ìbm hwkZ, Ìdewl, GidxK mÛyl‰wËZI ÌiËtkw xdËRËbk
eÞËtwRËd gwBK gøgpwk KËk awËK„
AwiwËbk ÌbËmk ZkYyËbk bwkØY oŠy pËZ ewËk
gwBK„ jwdRËUk mpËk AwedwËK GB gwBK ÌbËg gwo, Uøwx…
gw AËUwxk…wt Vwt gËo ÌaËK ÌmKr MxRËt jwItwk pwZ
ÌaËK iÖx£ß„ opR pËt DVËg Awedwk MZwtZ, Zw Ìo
mxevB ÌpwK gw KËlR„ g¬×ËK AdwtwËo ÌeQËd gxoËt
AËdøk dwËKk WMw xbËt pËZ ÌjËZ ewkËgd Ìh^w
Kw›w„ GRdøB ÌZw gwBK pËt DVËZ ewËk þôwUê
Awedwk xdZø opPk„
|
