|
xKvgbxìZôk Kawiwlw
DeipwËbmyt oŠyËZk kwËRëbÛwYy xZxd„ oŠyËZk og mwLwËZB
Adwtwo Z^wk MZwtwZ„ dRkØËlk MwËdk eÞoŠ GËl þñhwgZB ÌhËo
IËV Zwk Qxg„ þñk I oŠyËZ GKdwMwËr Qt bmËKkI Ìgxm oit
ÌgiwlÖi gÖ^b pËt awKw gøx£ßZò ÌaËK eÞxZÅwËd kÕewìZôxkZ
xfËkwRw ÌgMi obËaêB dRkØl oŠyËZk Axdgwjê AdÖgwb„ eÞPwËkk
AwËlw ÌaËK xdËRËK ojËZí oxkËt kwLw GB xKvgbxìZô oóeÛxZ
AËdK KawB gËlËQd xUi Køwdhwo-Gk oËŠ byNê AwlweËd„ AdÖei
ÌoB AìZôkŠPwxkZwt DËV Awow xgþZôyYê oitËK Kawk KøwdhwËo
cËkËQd ÌmL owBf×k kpiwd„
‘xdËRËK xPdËl, xdËRk oZøËKB xdËRk KYêcwk
iËd RwdËl xdËRk Dek AU×U xgmðwo AwËo„’
KwRy dRkØl Bolwi
x¢Ëmk bmK„ xgÛxUm hwkZ„ AwËëbwlËdk Aw†d xcxKxcxK RòlËQ„
xgxq®hwËg ÌKwawI Zw bwgwdËl kÕe xdËlI BvËkR owiÛwËRøk
eZËdk Amxd ovËKZ ZLdI gwËRxd„ fxkbeÖËkk GK oºÛwìZô
Rxibwk exkgwk„ ÌoB gwxrËZ þÿwdyt xgÛxUm Axfowk xKvgw
kwRÐdxZK ÌdZwËbk xdZø AwdwËMwdw„ Mùe†Rg, mlwekwiËmê ewk
pt AL¡ oit„ ÌhZk ÌaËK AwËo Pw-RlLwgwk„ NåUwt NåUwt„
AxhRwZ H exkgwËk Gid bÙmøB ÌZw þñwhwxgK„ exkgwkeÞcwd Lwd
gwpwbÖk Ìiwpwóib BoiwBl gÙxUm okKwËkk ÌK#^oÖxl„ xZxdB
eÞai iÖoliwd okKwxk ÌK^#oÖxl„ Lwd gwpwbÖk owËpËgk þèy
oÖMÙxpYy ÌgMi KIKwgÖËdíow„ GB bóexZk owZ ÌQËlËiËt„ xZd
ÌQËl, Pwk ÌiËt„ ogwB Ìj jwk eÙxagyËZ gøþZô„ bl Ìg^Ëc
Æ×Ël jwËâQ„ xfkËQ„ LwËâQ-bwËâQ„ ÌLlwcÖËlw KkËQ„ o^wS pËl
erËZ goËQ„ gwgw xKvgw iwËtk AZUw Agok ÌdB ogwk eÞxZ
Awlwbw KËk iËdwËjwM Ìbtwk„ G^ËbkB ZÚZyt KdøwxU Awgwk GKU×
AdøkKi„ Ik Rdô 12 mÛwgY, 28 RÖlwB; GK eÔxYêiwk kwËZ„ ZLd
ÌKB gw ÌhËgxQl G ÌiËt GKxbd oŠyZwKwËm RwRòløiwd PxëbÛiw
pËt xgkwRiwd awKËg„ mÛwgËY Rdô gËl Awbk KËk ÌKD ÌKD
mÛwgYy gËl„ foêw U×KU×ËK gËl ÌKDgw WwËK Awdwk„ KwËkw
KwËQ Ìo Awoiwdy„ Awk KwËRk ÌlwËKËbk ÌoRgÖ„
G ÌiËt GËKgwËkB AìZôiÖêLy„ xdËRk RMËZB Zwk gogwo„
ogxKQÖB KkËQ„ erwËlLw, ÌLlwcÖlw, Mwd, Axhdt, Aw^KKnw,
dwP„ gwb jwËâQ dw xKQÖB„ og xKQÖËZB eÞai„ owflølqôy
MrwMxr jwËâQ Zwk ewËt„ AaP ZwËK Ìj ÌKD xKQÖ ÌmLwËâQ ZwI
dt„ xdËRB xmLËQ„ h×l pËl xdËRB ÂcËk xdËâQ„ xdËRB xdËRk
xmqK„ AwoËl ÌoB ÌmLwk iËcø kËtËQ Addø xdxgÄZw„ pwk
iwdwUw Ìj Zwk cwËZ ot dw! oBËgB gw ÌKd? xovpkwxmk RwxZKw
Ìj! Æ×Ëlk eÖkÆwk xgZkYyËZ ÌiËtk bÖ’pwZ DeËP erËQ eÖkÆwËk„
eÖkûKwk Ìdtwk Rdø iËé DVËZ xMËt AxZxaËbk ÌPtwËk bÖB
xgÛxUm Axfowk xWxýUÛƒ iøwxRËýUÛU Awk xWxýUÛƒ RwËRk ewËm
gwgwËK ÌbËL hËt DËùUwxbËK Ìb#r xbËZ xMËt eËr jwËâQ Ìo„
xmqK ipwmt Aht xbËt ZwËK Awgwk ewVwËâQd iËé„ Zwk xbËKB
ogwk bÙxÄ„ gwgwI ZwKwËâQd iÖˆ xgþôËt„ KwkY GZxKQÖ ÌZw Z^wkI
Rwdw ÌdB„ gøþZô iwdÖn„ RwdËgdB gw KLd!
gwxrk oËŠ mwd g^wcwËdw eÖK×k„ Ìelöwt GK xpRl MwQ ÌoLwËd„
ewËmk gÖËrw AwiMwQUwt GKUw Ìbwldw UwOwËdw„ id Lwkwe pËl
ÌiËtxU PËl jwËâQ eÖK×k ewËr„ bÖlËQ ÌbwbÖl ÌbwËl„ Awed
iËd †d†xdËt jwËâQ„ xpRËlk f×lËkYÖ gÙxÄk iËZw SkËQ Zwk
xgidw gwxlKw mkyËk„ ÌiËtxU ÌKgl MwBËQB dw, hwgËQI„
hwgwËâQ ZwËK xpRl f×Ëlk Axgkwi SËk erw„ ZwpËl Gkw ÌfwËU
KLd? f×l Skwk Ìjid xgkwi ÌdB, xgkwi ÌdB Zwk bÖËl jwItwk„
ÌbwldwUwI Ìgm gr„ S×ld Ìbwlwt opËR ZwB AËdK bÔËk Ìe#^ËQ
jwt Zwk id„ ÌoLwËd ew Q^ÖËt jwt ogÖR cwËdk MwËQ„ Ìo GK
AxdgêPdyt AdÖhÓxZ„
ogxKQÖk iËcøI Mwd Ìmwdwk GK A¨ÖZ Ìdmw ZwËK ZwxrËt ÌfËk„
kqYmyl gwxr dw pËlI MwËdk PPêw ÌZw Awk ÌdB! KwkY ÌoB
oiËt ÌiËtËbk erwËmwdw, Æ×Ël jwItwk PlB ÌZw xQl dw„ ÌZid
exkËgËm Mwd ÌmLwk AgKwm dw awKËlI gwgw-iwËtk oŠyZeÞyxZ
Ìj xQl Zw glwB gwÉlø„ GUwB ÌQw› ÌiËtxUk oŠyZ AwMÞËp
AdÖNUK pËtËQ„ ZwËbk h^wrwk NËk kËtËQ ÌgmxKQÖ eÖkËdw
ÌkKWê„ GKxU KËlk MwdI„ ZwI Ìgm eÖkËdw„ xedUwI xVK ÌdB„
AaP Zw xbËtB KwR PwxlËt xdËâQ„ GKwKy xdxgÄ xPË£ Ìo Mwd
ÌmwËd„ ÌKD ZwËK xWoUwgê KËk dw„ fËl MwËdk h×gËd pwxkËt
ÌjËZ Zwk iwdwI ÌdB„ ÌoB ÌýUwkkØËi Ìj ÌKgl I†Ëlw AwËQ Zw
dt„ gkv ÌoLwËd AwËkw AËdK xKQÖB kËtËQ„ GidxK AwkËmwlw,
B^bÖk, xUKxUxKI„ xKìç Ìo ÌiËtk ZwËZ eËkwtw ÌdB„ Zwk PwB
Mwd Ìmwdw„
Gixd GKxbd Mwd ÂdËZ ÂdËZ Ìo GZUwB Awdidw Ìj KLd h^wrwk
Nk KwËRk ÌlwËKkw Zwlwg¬ KËk xbËtËQ ÌLtwlI KËkxd„ eËk
gÖSËZ ewkËlI ZwËZ Zwk ÌKwd xplËbwl ptxd„ gkv ÌhËgËQ, iëb
xK? Mwd ÌZw Ìmwdw pËg! GxbËK o¬øwt ogwB erËZ gËoËQ„ ÌKgl
Ìo ÌdB„ iw AhøwogmZ eÞxZxbËdk iËZw ÌPwL ÌgwlwËZ xMËt
xVKB ÌbËLËQd GKUw ÌPtwk Lwxl„ xRËšo KËkËQd AdøËbk„ xKìç
ÌKDB glËZ ewËk dw Ìo ÌKwawt„ KwËRk ÌiËtkwI dw„ iwËtk iËd
K×-Mwt„ ÌiËtUw W×Ëg ÌMl dw ÌZw Awgwk? iw RwËdd kwZxgËkËZ
ÌiËtk Awgwk eÖK×k ewËr jwItwk gwxZK AwËQ„ GxbËK hw^rwk
NËk gËo Ìo DeËhwM KkËQ GB dwUK„ Zwkek GK oiËt xdËRB glËQ,
Awxi GLwËd! Zwkek og kwM xMËt erËQ KwËRk ÌlwKËbk Iek„ iw
glËQd, ÌZwkw GKgwk ÌbLxlI dw, ÌiËtUw ILwËd kËtËQ„ Rwxdo
ÌZw Ìo ILwËd gËo Mwd ÌmwËd„
ÌiËtxUk eÞxZ gwgwk kËtËQ eÞmÛt Awk iwËtk eÞâQdí Ìoíp„
AËdK D¨U eÞmí iwËK ÂdËZ pËZw„ KZK xZxd D£k xbËZ ewkËZd„
KZK ewkËZd dw„ GB Ìjid, kwËZ P^wb DVËl mwelw ÌKd ÌfwËU
xbËd ÌKd dt? kwËZ ÌfwUw og f×l ÌKd owbw pt, Zwkw ÌKdBgw
o¬øwk ek oÖkxh Qrwt? iw AgwK pËt glËQd, Z×B Ky KËk Rwdxl?
ÌKd Awxi ÌZw kwËZ eÖK×k ewËr xMËt mwelw f×UËZ ÌbËLxQ„
xdËRk iËd DbzMZ m‰w ÌPËe ÌkËL iw AdÖËjwM KkËQd,
kwZxgËkËZ Z×B Ìj eÖK×k NwËU jwo, ÌoUw xK xVK? ZÖB dw gr
pxâQo!
Awgwk erËZ erËZ pVwu ÌKwd Mwd iËd GËoËQ„ xKìç xPuKwk KËk
MwItw jwËâQ dw„ DËV xMËt Mlw ÌQËr ÌMËt AwoËQ„ ewËQ
AdøËbk xWoUwgê pt„ eËk iw glËQd, ILwËd b^wxrËt Ky
KkxQxlo?
ÌKd Ìj H MwdUw xKQÖËZB xVK pËâQ dw! Ky Kkg?
iw glËQd, erw ÌQËr Awgwk xKËok Mwd„ AZ xVK pItwk bkKwk
ÌdB„ eËk xVK KËkw„
Zw pËg ÌKd? Awxi xVK KËkB ÌQËrxQ„ ÂdËg?
Qbô Dûôwt iw glËQd, Awiwk Ìmwdwk bkKwk ÌdB„
Awgwk AËdKxbd Ìj ÌKwd KxgZw gwvlwB ÌpwK gw BvËkxR,
iÖLþÿ pËt ÌMËl oÖk KËk MwBËZ Awkº KËk xbËtËQ Ìo„
GhwËgB ÌeËkwËâQ GËKKUw xbd„ GKU× GKU× KËk gr pËâQ ÌiËtUw„
Awk ¢ßiwMZ MwËdk xdxm ZwËK ZwxrËt xfkËQ„ ÌhZËk ÌhZËk hwl
Mwd ÌmLwk DbMÞ BËâQt Axþÿk„ xKìç Mwd ÌmLwk ÌKwd oÖkwpw
pËâQ dw„ H oiËt ÌKwd GK MÞyËûôk QÖxUËZ ÌQwU iwiw Awk
PwPwËZw hwBËbk oËŠ KlKwZwt ÌMl Ìo„ Ikw ZLd KlKwZwt awËK„
g¬×ipËl hwMíyËK xdËt DâQðxoZ iwiw„ hwMíyI Mwd ÌmwdwËâQ
Ìgw¦wËbk„ ÌQw› ÌiËtk MwtKyËZ iÖˆ ogwB„ GKxbd †YyRdËbk
iRxlËo Mwd ÂxdËt bwkØY ZwxkfI Ìel„
gwowt xfËk iwiw glËld, Rwxdo Z×B KwËK Mwd ÂxdËtxQo AwR?
Awxi Ky KËk Rwdg? Awxi xK IËbk xPxd, ÌbËLxQ dwxK KLËdw?
iwiw glËld, H Ìj U×xe ekw, gr PÖl, AwoËkk icøixY pËt
gËoxQËld, ÌZwËK Awbk KËk ewËm gowËld, Dxd xgLøwZ Kxg
KwRy dRkØl Bolwi„
GhwËgB ÌQËlËglwk ÌoBog ÌowdwSkw xbËdk Kawt GxMËtËQ Awlwe„
G eÞoËŠ xZxd gËlËQd, AwoËl Awxi ZLd AËdK ÌQwU„ Gid
exkËgËgm jwBxd KLËdw„ ZwB Z^wËK ÌZw ÌPdwk KawI dt„
dRkØËlk Qxg ewVøgBËZI ÌbxLxd„ KwkY ZLdI Z^wk Qxg gBËZ
Qwew ptxd„ fËl Awiwk iËcø Awlwbw ÌKwd AdÖhÓxZ ptxd„ ZËg
GKRd oºÛwìZô iÖoliwd exkgwËkk ÌiËt Mwd MwBËQ, Mwd MwBËZ
Pwt, GUw ÌRËd bwkØY LÖxm pËtËQd dRkØl„ Awiwk Mwd ÂËd
gËlËQd, G Mwd Z×xi xmLËl ÌKid KËk? gËlxQ, xdËR xdËRB„
KwËlw KwËlw ÌkKWê ÂËd„ ÌKgl xZxd dd, AgwK pËtËQd DexþÿZ
ogwB„ glwB gwÉlø, Gid AiÔlø kZdËK xPËd xdËZ h×l ptxd
dRkØËlk„
Hxbd KwRy dRkØl BolwiËK xZxd Ìj Mwd ÂxdËtxQËld eÞwt owZ
bmK ÌexkËt GËo Zw AwRI þôkY KkËZ ewËkd„ xZxd
ÌMËtxQËld‘jxb ekwËd dw RwËM AwK×l xetwow’„
Ìo jw¢wt KlKwZw ¸iËYk GK Adwxgl Awdëb xdËt eÖdkwt xfËk
Awow fxkbeÖËk„ ZËg KlKwZwt xMËt Awk ÌjUw lwh pËlw AxWmd
xbËt Al Bx«tw ÌkxWIk xmÂËbk AdÖÅwd xmÂipËl oÖËjwM ewItw„
xKìç þÿwtyhwËg KlKwZwt awKËZ dw ewkwUwB Z^wk Mwd ÌmLwk
AìZôkwt pËtËQ„ ZËg jLdB jwËâQd, dRkØËlk owxdícø lwh pËâQ;
ÌoB oËŠ ÌmLwI pËâQ„ PlËQ GhwËgB„
1939 owl ÌaËK ÂkØ Kxk xmÂipËl MwItw„
1942 owËl Zwk gto ZLd 12„ H gQkB ÌgxkËt ÌMl Z^wk Bolwiy
MwËdk ÌkKWê„ xgLøwZ MÞwËiwËfwd ÌKwóewxd ÌaËK„ ‘ikØk gÖËK
Rygdcwkw ÌK gpwl’„ eÞai ÌkKËWê xP£ kwËtk Z£òwgcwËd MwBl
ÌQw› xfËkwRw„ owËpg ÌkKxWêýU„ bÖkØ bÖkØ gÖËK MwBl Ìo„
ZwËZB gwxRiwZ!
GB oiËt Ìgwcpt hwMøËbgy oÖeÞodí pËlw„ Z^wk gr Ìgwd Ggv
hMíyexZ xblöy ÌaËK þÿwtyhwËg KlKwZwt PËl GËld„ Z^wËbk
oËŠ Z^wËbk gwxlMË™k gwxrËZ awKËZ ÂkØ KkËld xZxd„ H oiËt
Uwdw Pwk gQk Z^wk Mwd ÌmLwt oÖxgËc pËtËQ„ xKìç x§Zyt
ipwjÖ¦ Ìfk Z^wËK fxkbeÖk xfxkËt AwËd„ g¬ pËt jwt Mwd
ÌmLw„ GZUwB ÌhËO eËrd Ìj, GK oit xZxd AoÖþÿ pËt eËrd„
ZËg KlKwZwt awKwk oiËt gwxrËZ Ìipiwd GËl xZxd gwxrk
AbÔËk xdxiêZ ÌUÛËék ÌhZËk goËB ÌkItwR KkËZd„ AwRI jw
Z^wk RòlRòËl þôÙxZ„ dwdw oiËt dwdw gwcwB Z^wËK eÞZøt bÙs
KËkËQ„ xZxd AxgPl lËqø GxMËtËQd„ xKìç GKUw eÞmí Z^wËK
AwRI dwrw Ìbt ÌKd GZ gwcwk oóiÖLyd Z^wËK pËZ pËlw? ÌKd
hwMø Z^wËK xdËt GhwËg ÌLlËQ?
xKQÖxbd ek Awgwk xPxV xbl ÌKwóewxd„ dZ×d ÌkKËWêk Rdø„
Ggwk DbÖê MwËdk„ Kil bwm†Ë®k Z£òwgcwËd„ oŠyZ RMËZk
AeÞxZ§ë§y GB oÖkKwËkk pwZ cËk ÌgkØl x§Zyt ÌkKWê„ Mwd
xQl‘iøwt ÌeÞi hËk, eÞyZ hËk ÂdwD’ Awk ‘eÞyZ xmLwËd Awtw’„
AdøxbËK oÙxÄKZêw ZLd Adø xpËog KËnËQd„ ÌpËoËQd AlËqø
oÖkoÛÄwk oËŠ xmùey RygËdk Addø GK Ìilg¬ NxUËt„
MÞwËiwËfwd ÌKwóewxdËZ ÌkKWê Ìgk Kkwk Rdø ÌjLwËd Zwgr og
xmùeykw pw-xeËZøm KËk awËKd, ÌoLwËd GB GKkx£ ÌiËtk GËKk
ek GK ÌkKWê ÌgxkËt jwËâQ„ ek ek PwkxU ÌkKWê ÌgxkËt ÌMl
AùexbËdk iËcøB„ GZ AùegtËo GËpd owflø ÌZw iÖËLk Kaw dt!
ZËg †YyRdËbk owpPjê ÌeËtËQd„ pËtËQd Ìoípcdø„ GRdø xZxd
xdËRËK Ìo#hwMøgwd iËd KËkd„ jxbI GB owfËlø Zwk LÖxm pItw
bÔËkk Kaw, idB DVËQ dw„ G ÌiËtk PwB jZog RxUl oÖËkk
oiwcwd„ ogwk GKB xRšwow, ÌKd Z×xi GZ KxVd Mwd xmLËZ PwI„
GRdøB AwiwËK xdËt ogwB iRw KkZ„ AwoËl Awxi ÌZw LÖxm dB„
AwËkw hwl Mwd ÌmLwk BËâQUw AwK×xl xgK×xl KËk„ iËd pt AwR
GB GZ gQk eËkI Axhdí AdÖhg KwR KËk Awiwk iËcø„ AwRI Awxi
ZÚ® dB„ AwRI Awiwk ÌmLw ptxd hwl Mwd„
xdËRB GKxbd xP£ kwtËK gËl goËld, Mwd xmLËZ PwB Awxi„
AgwK xP£ kwt„ Ky gËl G ÌiËt? ÌoB ÌaËK ÂkØ pËlw xmqw„
GKxbËK xP£ kwt AdøxbËK Kil bwm†®„ GB bÖRËdk KwËQ xZxd
FYy„ xgËmnZ Kil bwm†Ë®k KwËQ„ Zwk KwËQ xZxd xmËLËQd og
ckËdk Mwd„
Awiwk RygËdk iÔl xmqwUwB ÌZw ÌeËtxQ I^k KwËQ„ hwkZgËnê
qYRdôw GB oÖkKwk, j^wk gwRwËdw Ìj ÌKwd BdýUÛÖËiËëUk
GKUw ÌQw› U×KËkw ÂdËlI Awxi gËl xbËZ ewxk„
MÞwËiwËfwd ÌKwóewxdk xkpwoêwl kØi xdËt kËtËQ xKvgbxìZô„
ÌoLwdKwk Awgp xQl GKUw exkgwËkk iËZw„ ÌoLwËd cÛØgZwkw
dRkØl„ Z^wËK xNËk dq¢i¡ly„ KwRybw glËZ ogwB Ašwd„ Z^wk
bÖB pwZ xP£ Awk Kil„ AdøZi xmqK IþZôwb RxikDx¥d Lw^ ZLd
Am£ß„ GB iprw NËkI PlËQ ewlwgbl„ BëbÖgwlw,
AwŠÖkgwlwËbk iËZw oÖkoÔjêkw AþZôwPËl„ ÌoLwËd AwZôeÞKwxmZ
pËt AwËlw QrwËâQ GK dg BëbÖ„ oðkþñZy jwk KËŸ Awed pwËZ
exkËtËQd oÖËkk gkiwlø„ ¢ßËiB oÖËkk RwbÖËZ iÖˆ
oÖkxetwoykw„ ÌgËkwËâQ GËKk ek GK ÌkKWê„ LøwxZk AwZe Zw
gËl xKìç Q^ÖËZ ewkËQ dw ZwËK!
KlKwZwt jwItw„ Mwd MwItw„ Ìfkw Awed glËt„ GhwËgB PlËQ„
gwxrËZ ogwB bwkØY LÖxm„ GidxK gwgwI„ ÌiËtËK xdËt xZxdI
MxgêZ„ jxbI gwgw iËd iËd PwBËQd ÌiËtËK Ww£ßwk gwdwËgd„
xKìç ÌiËt PwBËQ Mwd xmLËZ„ ÌoUwB Zwk hxgZgø Ìgm gÖSËQd
gwgw„ ZwB ÌPËe jwËâQd xdËRk BËâQk Kaw„ xZxd RwËdd G
ÌiËtk BËâQk xgËkwxcZw Kkw jwËg dw„
GKB oËŠ ÌkxWIËZI xZxd oiwìZôkwËl Mwd ÌMËt jwËâQd„ dwdw
ckËdk Mwd„ ZZxbËd xZxd kgyëbÛoŠyZ, MyZ Awk AwcÖxdK MwËd
xgLøwZ„ bÖ-bÖgwk AwcÖxdK MwËdk iwËok Ìokw xmùey pËtËQd„
Zwk Mlwt kgyëbÛoŠyZ ÂËd ZwËK ÌmLwËdwk Rdø KlKwZwk gwxrËZ
PËl AwoËQd e‰R ixlöËKk iËZw xmùey„ eÞmvowt eéiÖL„
AdøxbËK Al Bx«tw ÌkxWIk Rdø iwËS iwËS ÌlwKMyxZk Zwxli
xdËâQd xZxd AwgµwoDx¥d Ggv elöyKxg Royi D¥yËdk KwËQ„
ÌkxWIËZ ewmwewxm ýU×xWËZ Mwd MwBËQd xZxd Ggv IþZôwb gËr
ÌMwlwi Awly L^w„ ‘Awt dw gwli’-Gk iËZw xgLøwZ ÌoB Mwd„
bÙxÄ xgxdit pËâQ„ xgxdit pËâQ ÂËhâQw„
ÌPw¥-eËdËkwk GK xKËmwky„ Mwd MwBËQ, dwP xmLËQ, Awgwk
mkykPPêwI KkËQ„ Ìjid Mlw, ÌbLËZI ÌZixd„ Aoºg gøx£ßZòit„
H oiËtB mkuPËëbÛk ‘iËpm’ Mùe Agl¹Ëd xdxiêZgø QxgËZ
Awxidw PxkË¢ AxhdËtk eÞþZôwg Ìbtw pËtËQ„ xKìç kwxR
KkwËdw jwtxd ZwËK„
dwdw MwËdk xhËr xdËRËK owiËl Awlwbw KËk Ìdtwk GK ZygÛ
Ahyãw KwR KkËQ Zwk iËcø„ Awk Zw Adø ÌKwd Mwd dt dRkØl
oŠyZ„ GUw xQl Z^wk KwËQ GK PøwËlË™k iËZw„ ZLd dRkØl oŠyZ
glw pËZw dw„ glw pËZw AwcÖxdK Mwd xlËLËQd KwRy dRkØl
Bolwi„ eËk ÌoUw ÌaËK dRkØlMyxZ pt„ Awk xfËkwRw ÌgMËik
ÌPÄwËZB Zw ewt dRkØl oŠyËZk Axhcw„ GidxK xZxdB Al Bx«tw
ÌkxWIËZ dRkØËlk MwËdk AdÖÅwdËK gwcøZwiÔlK KËkd„
ÌoB RdøB ZLd xZxd xo¦wìZô xdËld Adø Mwd dt, MwBËgd
dRkØËlkB Mwd„ xKìç ÌKd? MÞwËiwËfwd ÌKwóewxdk KZêwkw AgwK„
ÌKd GB AwZôNwZy xo¦wìZô gÖËS DVËZ ewkËQd dw Zwkw„ xgpµl
eÞmí ZwËbk, GZ hwl Mlw ÌZwiwk! GhwËg xdËRk Køwxktwk ÌKD
dÄ KËk? ZwQwrw GLd ÌZw Awk ÌlwËK ÌohwËg dRkØl oŠyZ ÌmwËd
dw„ ÌhËg ÌbL Ky KkËg! xKìç G ÌiËt AxgPl„ MwBËl dRkØl
oŠyZ„ ÌoUwB pËg Zwk cøwd I šwd„ AMZøw pZwm pËZ pËâQ
ZwËbk„
ZLd gwvlw MwËdk þñYêjÖM„ KZ dwiybwiy xmùey PwkewËm! AaP
eÞxZËjwxMZwI Ki dt„ Zw oË£òI Awxi dRkØlMyxZËK ÌgËQ
xdËtxQ opËR ofl pItwk oÖËjwM Ìplwt ÌVËl xbËt„ dRkØËlk
MwËd Awiwk GB oieêËYk Ìdeak ÌKwd kpoø Awxi AwRI DbzNwUd
KkËZ ewxkxd„ GLwËd GKUw Kaw glËZ ewxk, ÌQwU ÌaËKB Awiwk
ÌhZËk GKUw Kxg Kxg hwg KwR KËk AwoËQ„ Awiwk Delx³ og
oiËtB Mhyk„ ÌKwd PU×l MwËdk Rdø Awxi KLËdwB DPwUd pBxd„
Awxi ÌPËtxQ RxUl ÌaËK RxUlZk og oÖËkk oiwcwd„ Gk gwBËk
GB xgntxUËK GK Ñbg xdËbêxmZ NUdw xpËoËgI ÌbxL Awxi„
Awiwk iËcø GB Mwd xdËt xKQÖ Kkwk bwtg¦Zw Awedw ÌaËKB
ÑZxk pËtËQ„ I^k MwËd AiÔlø Ìj ixYKwéY Zw oŠyZ xeewoÖËbk
KwËQ Ìe^#ËQ Ìbtw eÞËtwRd gËl iËdeÞwËY xgmðwo KËkxQ„ ÌoB
HKwxìZôK eÞtwo AgøwpZ AwRI„ Awiwk owkwRygËdk AËdK RxUl
eÞËmík D£k Awxi ewB dRkØËlk MwËd„ Gk oÖk I gwYy AwiwËK
oËóiwxpZ KËk kwËL AxdgêPdyt GK HmðxkK AdÖhÓxZËZ„ GB
MwËdk eÞxZ Awiwk kËtËQ GK xmpk-lwMw AdÖhg„
xKìç RwËdw, ÌoB eÞaigwk dRkØl oŠyZ xdËt ÌdxZgwPK iìZôgø
AwiwËK eÞP¡ KÄ xbËtËQ„ glËl AgwK pËg, Zwk ÌPËtI Ìgxm KÄ
Awxi ÌeËtxQ GB Awxmk bmËK Awiwk ÌbËm ÌoB GKB Kaw mÖËd„
Awxi xKìç KLËdwB pwl Qwxrxd„ IUw Awiwk cwËZ ÌdB„ dRkØl
oŠyZ xdËtB Awxi GxMËtxQ„ GxMËtB PËlxQ„
Ìbr gQk ek MÞwËiwËfwd ÌKwóewxd kwxR pt Awiwk Mlwt
dRkØËlk Mwd ÌkKWê KkËZ„ ÌoUw 1949 owl„ ÌMËtxQlwi- ‘Awxi
MMd MpËd o¬øwZwkw...’„ eÖËRwk ÌkKËWêk ÌqË¢I Awxi AxgPl
ÌaËKxQ GKB xo¦wËìZô„ GRdø AwiwËK gwkgwk xfxkËt Ìbtw
pËtËQ„ AaP Rt AwiwkB pËtËQ Ìmn ejêìZô„ ÌKwóewxd kwxR
pËtËQ eÖËRwt Awiwk MwItw dRkØl oŠyËZk ÌkKWê gwRwËk QwrËZ„
1960 owËlk eÖËRwt ÌgËkwt ÌoB ÌkKWê„ ZËg AwËM dt,
bÖMêweÖËRwk ek„ ÌoB ÌkKËWê xfËkwRw MwBËld ogêKwËlk
RdxeÞt bÖxU Mwd ‘bÔk §yegwxody’ Awk ‘ÌiwËik eÖZ×l’„ ZLd
Awk ÌKD xfËkwRwk RdxeÞtZwËK ÌVxKËt kwLËZ ewËkxd„ ekgZêy
xZdiwËo ogËPËt Ìgxm xgx¢ß pËtËQ Z^wk ÌkKWê„
1961 owËl Awiwk MwItw dRkØloŠyZ xbËt ÌgËkwt lvËeöxtv
ÌkKWê„ ÌMËtxQlwi ‘Ìiwk NÖi ÌNwËk’ Awk ‘xdkRËd oxL’„ GUwB
xQl dRkØËlk MwËdk eÞai lvËeö„ GKBhwËg 1967-86ÌZ
ewxKþZôwËdI eÞai dRkØËlk MwËdk lv Ìeö Awiwk„ H ÌkKËWê
xQl ‘IËk ¸godw kRdyM¬w’, jw oÖewkxpU pËtxQl„ GidxK
MRËlk eÞai lvËeöI Awiwk„
1968 owËl GK o®wËpk iËcø bÖ lwL Kxe xgx¢ß pËt jwt Awiwk
MwItw ‘mwId kwËZ jxb’k ÌkKWê„ GRdø RwewËdk oxk
KËeêwËkmËdk AŠeÞxZÅwd xoxgGo AwiwËbk ÌMwÀ xW… xbËt
oóiwxdZ KËk„ GLwËd GKUÖ gËl kwLw hwl, 1948-49 owËl
xfËkwRw ÌgMi Awk ZwlwZ iwpiÖbËK XwKwt xdËt Awow pt AxZxa
xmùey xpËoËg„ Awk ZwËbk MwËdB D˧wcd Kkw pt XwKw ÌkxWIk
mUê IËth„ ÌRW G ÌgwLwky xQËld ZLd ÌPtwkiøwd„
Ìj ÌKwd Mwd xdËt Zwk Delx³ eÞxYcwdËjwMø„ Kxgk Delx³ËK
AwZôþÿ KËk ZËgB Zw eÖdgêø£ß Kkwk iËìè xgmðwo KËkd xZxd„
ZwB Zwk Mwd Awk Mwd awËK dw, pËt IËV cøwd„ kgyëbÛoŠyËZk
ÌkKWêI AwËQ Zwk„ mwxìZôËbg ÌNwËnk AdÖixZËZB Zw ÌkKWê
pËtËQ„ ZLd ÌkKWê KËk Mwd ewVwËZ pËZw mwxìZôxdËKZËd„
QwreË¢k Rdø„ eËk mwxìZôËbËgk oËŠ ÌbLw pËl xZxd AgwK pËt
gËld, ÌZwiwk MwdI ewVwËdw pËtËQ, ÌbËLw ÌbxL Ky Kw¡! Ggwk
Z×xi Awiwk exkPwldwËZB MwBËg„ xKìç ÌoUw Awk ptxd Z^wk
xZËkwcwËd„ AwËqe f×ËU IËV xfËkwRwk KËŸ„ mwxìZôxdËKZËdk
D£kwtËY bÖ’bÖgwk ovgcêdw Ìbtw pËtËQ Z^wËK„ AwRI Zw
KÚZšxPË£ þôkY KËkd dRkØl oŠyËZk GB kwËRmðky„
mwxìZôxdËKZËdk Kawt xZxd GKU× þôÙxZËibÖk pËt eËrd ÑgxK!
RwËdw, ILwËdB erwk Kaw xQl Awiwk„ xKìç gwgw UwKw
ewVwËdwk ÌKwd gøgþÿw KËk DVËZ ewËkdxd gËlB jwItw ptxd„
pËl ptZ Awiwk AwRËKk Agþÿwd GËKgwËk AdøkKi pËZw„
1954 ÌaËK 1967 Uwdw 13 gQk xQËld KlKwZwt„ GB oitUwËK
xZxd xdgêwod xpËoËgB ÌbËLd„ H oiËtB 1956 owËl xgkleÞR
oÖkKwk Kil bwm†Ë®k oËŠ Z^wk xgËt pt„ GB xo¦wìZôËK ÌiËd
xdËZ ewËkxd Z^wk exkgwk„ xKìç xdËRk oZøËKB xZxd xbËtËQd
AMÞwxcKwk„ KlKwZwËZB RËdôËQ Z^wk xZd oìZôwd Zwpxod,
pwiyd I mwfyd„ H oiËt þñYêjÖM þñYêKŸy xfËkwRwk„ AaP Uwdw
e^wP gQk þñwiy-oìZôwd-ovowk owilwËZ xMËt Mwd MwBËZ
ewËkdxd xZxd„ AwRI H NUdw GK xdbwkØY KËÄk ÌgwËc AwâQdí
KËk ZwËK„ GxMËt Plw oiËtk oËŠ Z^wËbk bÖhêwMøI AwËo GxMËt„
AoÖþÿ pËt eËrËQd KilgwgÖ„ gwâPwËbk Kaw, þñwiyk xPxKuowk
Kaw ÌhËg ÌbËm xfËkËQd ’67ÌZ„ AwoËZ dw AwoËZB eËrËQd
bÖxgêewËK„ ZbwdyìZôd ewxKþZôwd okKwk Z^wËK 24 NåUwk iËcø
ÌbmZøwËMk xdËbêm xbËtËQ„ kwItwlxex« ÌaËK GËoËQ DejêÖexk
ÌUxlMÞwi„
göøwK xlËýUWI Kkw pËtËQ AwiwËK„ GLwdKwk AËdK xmùeyI
Awiwk oËŠ hynY kKËik m¢ØZwI KËkËQ„ ÌMwËtëbw lwMwËdw
pËtËQ Awiwk xeQËd„ Ky bÖxgênp Ìo Rygd, jw glwk dt„ xKìç
gkwgËkk iËZw GgwkI xdËRk o‰U xdËRB ÌiwPd KËkËQd
AwZôeÞZøËt AxgPl xfËkwRw„ ewxKþZôwd okKwk eÞKÚZ xgnt
AdÖcwgd KËkËQ„ Gid gøx£ßZòËK Ìbm ZøwM KkËZ glwUw Ìj
iÔLêwxi Zw gÖSËZ xgl¹ ptxd„
H oiËt Agmø Awiwk gwgw Ggv hwBkw AwiwËK ÌbËm kwLwk Rdø
bwkØY lrwB KËkËQd„ xPxV PwlwPwxl KËkËQd„ ZwËbk ÌoB
hÓxiKw Awxi AwRI KÚZšxPË£ þôkY Kxk„
ÌoB 12 gQk gtËo Ìj ÌiËtk ÌkKWê ÌgxkËtËQ, DeipwËbm xjxd
iwxZËtËQd, xZxd 1972 owËlk AwËM KLËdwB iËé IËVdxd„ 1972
owËlk 27 A˃wgk KlKwZwk kgyëbÛobËd xZxd ewgxlK
ewkfkiøwëo KËkd„ ÌoUwB xQl ÌoLwËd ÌKwd xmùeyk eÞai ÌKwd
GKKwdÖÅwd„ H Awok xdËt AìZôZ GKeq Kwl ÌlLwxlxL pËtËQ„ H
oiËtk AwËM Zwk ÌKwd Qxg ÌkKËWêI Qwew pËZw dw„ Gk AdÖixZB
xQl dw„ LøwxZËK xZxd og oiËtB xdkweb bÔkËZò oxkËt
ÌkËLËQd„ GRdøB xZxd glËZ ewËkd eki AwZôxgmðwËo, ‘Awxi
AwxQ Awk AwËQ Ìiwk ZwdeÖkw’„ KlKwZw xdËt Z^wk kËtËQ
AdøkKi GK bÖgêlZw„ þñYêwxl þôÙxZk DeËP erw S^wxe„ 1984
owËl KlKwZwt Z^wk GKxU AdÖÅwËdk Kaw iËd KxkËt xbËZB
þôÙxZk eÞËKwËÅ ÌeÞwŒòl Zaø xkxUÛh KËk xVKB RwxdËt xbËld
ÌoUw xQl ZwlwZ iwpiÖËbk KlKwZwt Ìmn AdÖÅwd„ dRkØËlk
MwËdk Rdø Iewk gwvlwt iwdËgëbÛ iÖËLwewcøwËtk ZøwMËK
mÛ¦whËk þôkY KËkd xZxd„ GidxK dRkØËlk Mwd MwItwk Rdø
iwdËgËëbÛk xdMÙpyZ pItwk NUdwI DËV AwËo Kawt Kawt„
1968-69„ Bolwiwgwb ÌkxWIk D˧wcd„ Mwd MwBËZ pËg ZwËK„
jwItwk eÞþçxZ Ìdtwk Rdø glw pËtËQ„ xKìç xfËkwRwk GK Kaw,
AwËM Awxi gwvlw MwBg„ Zwkek DbÖê„ dBËl jwg dw„ ZLd
Zaøiìèy LwRw mwpwgÖx¥d„ H mËZêB kwxR„ xZxd MwBËld ‘I
hwB L^wxU Ìowdwk ÌPËt L^wxU Awiwk ÌbËmk iwxU’„ o£Ëk Ìbm
f×^oËQ„ Ìo oit KkwPyËZ BGiAwB ewxKþZôwËd xZxd ÌkKWê KËkd
gwvlw Mwd„ ‘Rt, Rt, Rt gwvlwk Rt’ Awk ‘Rdô Awiwk cdø pl
iwËMw’„
GB Mwd MwItwk AekwËc ÌbËm Ìfkwk ek GKxbd ÌkxWI ÌýUmd
ÌaËK AwiwËK DxVËt xdËt jwItw pt„ xgËKl PwkUwt AwiwËK
xdËt jwt GKxU g¦ MwxrËZ KËk„ ÌKwawt Ìdtw pËâQ gÖSËZ
ewxkxd„ xRšwowgwËbk ek kwZ GKUwt AwiwËK dwxiËt xbËt jwt
gwowt„ Awxi ZwËbk ÌgwSwËZ oqi pËtxQlwi jÖx£ß xbËt„ ZËg
iÔl ÌkKWê cµvo KËk Ìflw pt„ þñwcydZwk ek Adø xmùey H Mwd
ÌkKWê KËkËQ„ iÖx£ßjÖ¦ PlwKwËl GKwxcKgwk Awiwk gwxr
Zlöwxm Kkw pËtËQ„ ÌPÄw KËkËQ AwiwËK ÌiËk Ìflwk„ 14
xWËo¹k ÌZw GKUÖk Rdø Ìg^ËP jwB!
1974 owËlk 20 RÖlwB xexR pwoewZwËl iÙZÖø pt Kil bwm†Ë®k„
jxZ eËr iw¢ 18 gQËkk oÖkit bwóeËZøk„
xgxhdí oiËt dwdw oóiwddw xZxd ÌeËtËQd„ jwk ZwxlKw
dwxZbyNê dt„ DËlöLøËbk iËcø kËtËQ þñwcydZw, xmùeKlw
GKwËWiy, ÌmÛÅ xUxh xmùey (ewxKþZôwd Ggv gwvlwËbËm),
dwxokDx¥d þñYêebK, oøwk oxliÖlöwp þñYêebK, byddwa Ìod
þñYêebK, oZøxRu kwt þñYêebK, AwPowo eÖkÆwk, xoËKwËtëo
eÖkÆwk„
oŠyZ hÖgËdk GB oiÛwšyk Rygd KLËdwB xQl K×oÖi xgQwËdw„
eÞxZKÓlZwk oËŠ lrËZ pËtËQ Z^wËK„ AwRI Zw AgøwpZ gËlB iËd
KËkd xZxd„ G eÞmí oŠZ Ìbm xK ZwËK jawja oóiwd xbËZ
ÌeËkËQ? hwgËl AgwK lwËM, MZ xgm gQËk ÌKwd xgËbm ofËk
ZwËK Ìdtw ptxd„ okKwky ÌKwd AdÖÅwËd Zaø iìèYwlt ewVwtxd
ÌKwd AwiìèYe¢„ hwkZ Awk ewxKþZôwd xixlËt ÌjLwËd GB
xKvgbxìZôk ÌkKWêovLøw 1600, ÌoLwËd gwvlwËbËm pwËZMdw xZd
xK PwkUw„
dRkØl BdxýUxUDU xdËt Z^wk iËd kËtËQ Mhyk GK qZ„ GUw Z^wkB
ÌgÛdPwBÀ„
eÞtwZ kwÄÛexZ xRtwDk kpiwd GKxbd ÌWËK ewxVËt Awiwk
BËâQk Kaw RwdËZ ÌPËtxQËld„ Awxi xdËRk þñwâQëbø dt,
dRkØËlk MwËdk RdøB xKQÖ GKUw Kkwk BËâQ eÞKwm Kxk„ xZxd
xgþZôwxkZ gøwLøwI ÌmwËdd„ ÌoUw ÌKwawt pËg, ÌKidhwËg pËg
ZwI Awiwk KwQ ÌaËK RwËdd„ Awxi ÌPËtxQlwi BdxýUxUDU ÌpwK
ewìÿeËak iÖËL„ eÞKùeI Awxi Awiwk hwBËbk oËŠ Awlwe KËk Z^wËK
xbËtxQlwi„ xKìç Zw KLËdwB gwþZôËg kÕewxtZ ptxd Z^wk AKwl
eÞtwËYk Rdø„ dRkØËlk eÞxZ Z^wk mÛ¦w Awk AwìZôxkKZwt Awxi
iÖˆ„ xZxd AwiwËKI jËaÄ †kØZò xbËtËQd„
eËk GKB eÞKùe Awxi Gkmwb owËpgËKI xbËtxQlwi„ xKìç xZxd
ÌKwd DâPwgwPø KËkdxd„ Dekìç AwiwËK Kxghgd ÌaËK DuLwZ KËk
ÌoLwËd xdËR dRkØl BdxýUxUDËUk xhx£ MwËrd„ ÌoB AdÖÅwËd
AwiwËK WwKwI ptxd„
gŠg¬× Ìg^ËP awKËl ZwËK AdÖËkwc KËkI AËdKxKQÖ KxkËt xdËZ
ewkZwi Awxi, AwËqe SËkËQ Z^wk Mlwt„
RwZyt Kxgk oóiwd Ìbtw pËlI dRkØËlk MwËdk Rdø ÌKwd okKwkB
ÌohwËg xKQÖB KËkxd„ ÌKwd ÌUxlxhmËd Z^wk MwËdk AdÖÅwd
gwcøZwiÔlK Kkwk ZwxMbI ÌKD AdÖhg KËk dw„ Gog xdËtI Z^wk
pZwmw Axd:Ëmn„
GqËY, AwËkw xKQÖ Zaø dw RwdwËlB dt, GK dwMwËr 65 gQËkkI
Ìgxm oit cËk ox¢ßt oŠyZ owcdwk dxRk eÙxagyËZ Awk ÌdB„
GRdø Z^wk dwi AËdK AwËMB xMËdo gÖËK IVw DxPZ xQl„
owkwxgmð xZxd exk¸iY KËkËQd dRkØËlk Mwd xdËt„ GKK AdÖÅwd
KËkËQd G ejêìZô 380xU„ KxYKw gËëbøwewcøwËtk AwMÞËp ZwËK
dRkØl oŠyZ I AZ×leÞowËbk Mwd xmxLËtËQd xfËkwRw„ xZxd
ÌkKWêI KËkd„
GB ÌiNËQ^wtw LøwxZ ZwËK KLËdwB xgPxlZ KkËZ ewËkxd„
ÌQwËUdxd xZxd xgË£k xeQËd„ AoâQlwËK Rt KËkËQd„ ZwB ÌZw
ÌeËkËQd owkwRygd ÌeögøwËKk Ìiwp ÌaËK xdËRËK iÖ£ß kwLËZ„
xZxd KÚZšxPË£ þôkY KËkd gwvlw 1400 owËl KlKwZwk
owxpxZøK-xmùeyËbk Ìbtw ovgcêdw„ Ìogwk GKB gÙËìZô bÖxU
K×oÖi xmËkwdwËi bÖB Aowiwdø KŸiwcÖËjêk AxcKwky dRkØl
oŠyËZ xfËkwRw ÌgMi Ggv kgyëbÛoŠyËZ oÖxP¢w xi¢ËK oóiwd
RwdwËdw pt„
KLËdw kÕeobËd jwdxd xZxd„ Gid iìZôËgø AgwK dw pËt xK
ewkw jwt! AaP Ky exkewxU xZxd„ Z^wËK ýUwBl AwBKd AxhxpZ
KkËl GKU×I gwxrËt glw pt dw„ ÌoB ÌQËlËglw ÌaËKB xZxd
oËPZd„ eÖkËdw Qxg†ËlwËZ gwáiit Z^wk gøx£ßËZòk xghw„ AaP
AdÖKkYyt ÑdeÖËYø xdhÚZ jZËd xdËRËK oxkËt ÌkËLËQd og
oiËtB eÞPwËkk DŒòl AwËlw ÌaËK„ ewbeÞbyËek AwËlwt ÌKgl
ÌLlw KËk ÌRøwuoíwk iËZw dki AaP pÕbtËQ^wtw KŸiwcÖjê„
GK oit o^wZwk KwUw Z^wk pxg xQl„ xZxd Awk Z^wk ÌQwUhwB
AwofDË¥#lwB KkËZ jZ bÖowxpK KwR„
I AËdK hwl MwdI Mwt„ xoGoxe Axfowk pItw oË£ðI hwl
xmùeyI Ìo„
GLËdw xdtxiZ KxgZw eËrd xfËkwRw ÌgMi„ gwMwd KËkd„ G
bÖËUwI Z^wk mL„ eQëb KËkd A^wKËZ„ xdtxiZB Z×xlk Aw^PËr
hËk IËV Køwdhwo„ GLdI xdti KËkB ÌkItwR KËkd GB oÖk-Zweoy„
AwkI kËtËQ xKQÖ ewxL„ ZwËbk KlKwKxl, dRkØËlk Mwd, pÕbtew¢
DQËl erw iwcÖkyit þôÙxZkwxRB GLd Z^wk xdZø opPk„
AËdKxKQÖ xdËtB Z^wk kËtËQ AdÖËjwM, AxhËjwM Awk AwËqe„
fËl eÞPwËkk DŒòl AwËlwI Z^wËK ÌiwxpZ KËk dw„ AaP ÌoB
Axhiwdy iwdÖnxU Ìoxbd Ìmn myËZk xgËKËl AwiwËbk owiËd
LÖËl gËoxQËld Z^wk RygdLwZw„ eÞxZxU ewZwB Ìjd GËKKxU
Køwdhwo„ ekËZ ekËZ DËdôwxPZ RygËdk dwdw PrwB Awk DZkwB„
ÌoLwËd kËOk GZ ÑgxP¢ Awk GZUwB DŒòlZw Ìj ÌPwL c^wxcËt
jwt„ Z^wk Rygd ÌZw dt, Ìjd iwMê oŠyËZk AwoËk icÖk ÌKwd
kwM exkËgmËdkB dwiwìZôk, jw Awlwe ÌaËK þÿwty pËt AìZôkw
Awk oéwkyk ea ÌgËt AwËhwËM oiwexZZ„ ÂdËZ pt iìèiÖˈk
iËZw„ GRdøB ÌUk ewBxd Awikw, KLd Ìj ÌexkËt ÌMËQ xZd
xZdUw NåUw„
xKìç AwiwËbk AwgbwËkk ÌZw Awk Ìmn ÌdB! GZ Kawk eËkI Z^wk
Mlwt bÖËUw Kxl dw ÂdËl ÌZw ÌnwËlw AwdwB xiËQ„ ewm ÌaËK
ÌoB AdÖËkwcB KËk gËo AxiZwh„ dw KËkdxd„ GZ Kawk eËk xK
Awk Mwd pt, gËlB xdËRËK †xQËt xdËt cËkËQd ‘o^wËSk
ewxLkw xfxkl K×lwt Z×xi xfxkËl dw NËk...’„ Lwxl Mlwt
MwItw ÌoB MwËdk oÖËk opowB gbËl ÌMËQ Awgp„ xdxdêËin ÌPËt
awKËZ awKËZ ÌKgl iËd pËtËQ ‘Z×xi ÌKid KËk Mwd KËkw Ìp
†Yy...„’
ewbUyKw€ ovgwb iwcøËi byNê AdÖexþÿxZ oË£òI Køwdhwo
oóewbK KwxdR Awliwo LwËdk AdÖËkwc DeËqw KËkdxd gËlB Z^wËK
ÌeËtËQ xUi Køwdhwo„ Awk GB Kawiwlw ÂdËZ Ìoxbd Awiwk oËŠ
Z^wk gwowt AwËkw pwxRk pËtxQËld KøwdhwËok xoxdtk ýUwf
xkËewUêwk AxiZwh ÌbDky, ýUwf xkËewUêwk Addøw owdøwl,
fËUwMÞwfwk Awkiwd ÌpwËod gwx¯ Awk GøwxoýUøwëU fËUwMÞwfwk
kØiwdw Rwgyd„ |
