xdZ×d K׫גk xmùekwËRø

xmËùek eÞxZxU ÌqË¢ KwR KËkËQd xZxd„ XwKwk AwUê KËlËR ÌeBxëUv xghwËM erwÂdw Kkwk oit ÌaËKB Qxg A^wKw, ié ÑZxk, eøwËhxltd ÑZxk xKvgw UÛxf I Ì¢ßýU xWjwBd Kkw op xmËùek xgxhdí ÌqË¢ Zwk xgPkY xQl om˲„ 1935 owËl xbdwReÖËk RdôMÞpY Kkw GB xmùey ÌbËmk iwdÖnËK Depwk xbËtËQd kwRmwpy xgmðxgbøwlËtk þñwcydZw hwÆjê ‘owgwm gwvlwËbm’, P›MÞwi gëbËkk ‘owóewd’ Ggv XwKwk ‘owKê Ìfwtwkw’-k iËZw iWwdê ÆwùezPwk†Ëlw, jwk flmÛØxZËZ ZwËK 1997 owËl hÓxnZ Kkw pËtËQ ‘GK×Ëm ebK’-G„ ÂcÖiw¢ xmùewvMËd dt, ÌbËmk iwdÖËnk Ñbdxëbd RygdPjêwtI xZxd hÓxiKw ÌkËLËQd Zwk Awogwg xdiêwY eÞxZÅwd ‘AUxg’k iwcøËi„ xdËRk hwl-lwMw†ËlwËK bÔËk oxkËt AUxg eÞxZÅwt gøt KËkËQd RygËdk 30xU gQk„ GB ipwd xmùeyk RygËdk AwËbøwewìZô GËoËQ AwiwËbk GgwËkk AwËlwxKZ eÖkØn xghwËM„ Awk xZxd pËâQd xdZ×d K׫×...

xeQd xfËk ÌbLw

‘AwiwËbk GKwdígZyê exkgwk xQl„ gwgw-PwPwkw xQËld Pwk hwB„ GKxU gwxrËZ 30-32 RËdk GKxU exkgwk pËt xQlwi Awikw„ Awiwk Awlwbw ÌKwdI xgËmnZò xQl dw„ ZËg LÖg iËdwËjwMy xQlwi, ZwB Awiwk iw Awlwbw KËk xPìZôw Kkwk GKUw exkËgm KËk xbËZd„ AwRËK Awxi jw xKQÖ KkxQ gw KËkxQ Zwk AdÖËeÞkYw Awiwk iw Ggv gwgw’k KwQ ÌaËKB ÌeËtxQ„ ZËg iw’k ovËMB oóeKêUw Ìgxm KwQwKwxQ xQl,’ glËld xdZ×d K׫ׄ

ÌQwUËglw ÌaËKB xZxd Qxg A^wKËZd, ZËg AwUê KËlËR hxZê pËgd GkKi ÌKwdI xPìZôwhwgdw ZLd xQl dw„ GKUw oiËt GËo iËd pËtËQ Ìj AwUê KËlËR erËl ÌKid pt; GkKiUw iËd dw pËl ptËZw xZxd Bx™xdtwk xKvgw AwxKêËUƒ pËZd„ AËdK oit Gid pt Ìj iwdÖn Zwk ewxkewxmðêKZw §wkw AdÖeÞwxYZ pt„ xdËRk hwl-lwMw†Ëlwk ovËM ÌKwdI GKxU xgnt xiËl jwt„ xdZ×d K׫גk-I G hwl lwMw KwR KËkxQl, ZwB xZxd idxþÿk KkËld AwUê KËlËR hxZê pËgd„ xKìç Ìooit XwKwt AwUê KËlËR hxZêk LkP xdgêwp Kkw Zwk exkgwËkk eËq oºg xQl dw„ Aaê DewRêËdk Rdø xZxd Ìooit owBdËgwWê xlLËZ ÂkØ KkËld„ owBdËgwWê Kkw, xoËdiw’k gøwdwk A^wKw AdøþZôËkk KwR, xKìç Gog KwËR ÌoB ÌQwU gtËoB xZxd AeÞxZ§ë§y pËt IËVd„ Awk GB KwËRk Dek hkow KËkB xZxd XwKwt GËo hxZê pd AwUê KËlËR, owËa owËa owBdËgwWê ÌlLwk I gøwdwk ÑZxkk KwR PwlwËZ awËKd„ gto Aùe xQl gËl ogwB Ìgm Ìoíp KkËZd, ÌoB ovËM Aaê jw AwoZ ZwËZ erwÂdwk gøt xdgêwp Kkw ÌjZ, xKìç xmqw eÞxZÅwËd jwItwk I ÌoLwd ÌaËK Ìfkwk Rdø ÌKwdI jwdgwpd gøgpwk KkËZ ewkËZd dw KwkY owiaê xQl dw„ ZËg KwR Kkwk AwMÞËp hwUw eËrxd KLdI„ xdZ×d K×«× glËld, ‘XwKwt Awowk xo¦wìZô ÌdItwk ek ÌaËKB Awiwk iËcø xgmðwo ÑZxk pËZ ÂkØ Kkl Ìj GB AvMËdB AwiwËK xKQÖ KkËZ pËg„ Gk oÖgwËbB Awxi eÞai pZwi gkwgkB„’ ÌoRdø xmqKËbk ÌoípcdøI xQËld xZxd„ erwÂdwk ewmwewxm dwdw ckËdk KwËR xdËRËK RxrËtËQd„ ÌjLwËd xWjwBd AwËQ, ÌjLwËd KwxkMxk AwËQ, ÌoLwËdB þñâQËëb xMËt pwxRk pËtËQd„ KËlËRk ÌKwdI xmùeKiê xKvgw gwBËkk owvÆÚxZK KiêKw¡, ogê¢B xgPkY xQl Zwk„ Ìo oit owvÆÚxZK AvMËd jwkw exkxPZ iÖL xQËld ZwËbk owxdíËcø GËoI AËdK xKQÖ xmËLËQd gËl xZxd iËd KËkd„ Ìooit ÌaËKB xZxd xgxhdí owvÆÚxZK AdÖÅwËdk ÌýUR Kkw ÂkØ KËkd„ ewmwewxm erwÂdwUwI PlxQl„ GKoit eÞai ÌmÛxYËZ eÞai pËt AwUê KËlËRk xmqwRygd Ìmn KËkd„ ewm Kkwk ek 1959 owËl BDdwBËUW ÌýUUo BdfkËimd owxhêËoo (BDxoo) -Gk eÞcwd xWjwBdwk xpmwËg PwK×xkËZ ÌjwM Ìbd„ KwR KËkd eÞwt 12 gQk„ GkB iËcø ÂkØ pt þñwcydZw jÖ¦„ jÖ˦ AvmMÞpËYk ewmwewxm Ìooit xmùey KwikØl pwowËdk ovËM Ìj#ahwËg ÌewýUwkI KËkËQd Ìgm xKQÖ„

þñwcydZw jÖ¦ ÌaËK xfËk GËo xZd-Pwk gQk ÌPÄw KËkËQd oóeÔYê A^wKwA^wxK xdËtB awKËZ„ xKìç ewxkewxmðêKZw ÌoB oÖËjwM KËk Ìbtxd„ Gkek ’75 owËl GËo AUxg eÞxZÅw KËkd„ ÂkØk xbËK GUw xQl GKUw ýU×xWI, ÌjLwËd xZxd ÌeBxëUv KkËZd, ÆwùezPwk KkËZd, WÛxtv KkËZd„ ‘AUxg ÂkØ Kkwk oit iwawt xQl dw Ìj Ky Kkg, xKhwËg Kkg, Kwk Rdø Kkg„ AZyËZk exkxPZ g¬×kwB AwiwËK xbËt Gog KxkËtËQ„ Zwkw xgxhdí oit GËo glZ GUw KËk xbËZ ewkËgd dwxK, IUw KËk xbËZ ewkËgd dwxK„ GKRËdkUw ÌbËL AwËkKRd gll AwiwËbk GKUw KËk bwI,’ glËld xdZ×d K׫ׄ xgxhdí ckËdk UÛxf, Ì¢ßýU BZøwxb xWjwBd KËkËQd xZxd„ Zwk iËcø ‘ÌeÞxoËWëU’o ÌMwÀ Kwe’ AdøZi„ ÌoxU xdxiêZ pËtxQl 100 hxk þñYê xbËt„ ÂcÖ UÛxf I Ì¢ßýU xWjwBxdv dt, ÌWËKwËkmd Ggv eøwËhxltd ÑZxkk ovËMI xZxd jÖ£ß xQËld„ Awk g¬×Ëbk AdÖËkwËc U×xKUwxK Awogwge¢ dKmw KkwI ÂkØ KËkxQËld„ ZËg Awogwg-xWjwBËd xZxd AwcÖxdK, jÖËMweËjwMy; gøgpwkKwky þñâQëbËgwc KkËg Gid KËkB Awogwg ÑZxk KËkËQd„ GhwËgB AUxg’k oÔ¢ewZ„ ZËg ÌjËpZ× xZxd gøgowty dd Ggv AwxaêKhwËgI þñâQl xQËld dw ZwB AUxg-ËK b^wr KkwËZ eÞPÖk oit ÌlËMËQ„ eÞwt 20 gQk oit ÌlËMËQ AUxg-ËK eÞwxZÅwxdK kÕe xbËZ„ ZwQwrw Ìj Ìemw xZxd ÌgËQ xdËtxQËld ÌoLwd ÌaËK gr AwKwËkk AaêlxMí KkwI oºg xQl dw Zwk eËq„ ZËg ÌeBxëUv, ÆwùezPwk xKvgw AUxg’k pËt KwR Kkw, ÌjUwB KËkËQd iËdwËjwM xbËt KËkËQd, xdËRk KwRËK DeËhwM KËkËQd„ 20 gQËk AUxg’ËK b^wr KkwËdw ÌMËQ Ggv xZxd iËd KËkd 25 gQËkk iwawt xMËt ‘AUxg’ GKxU eÔYêwvM føwƒxk xpmwËg AwZôeÞKwm KËkËQ„ ’95 owËl xZxd BDËkwe jwd Ggv xKQÖ eÖkËdw Ìixmd xKËd xdËt AwËod, Ìo†ËlwËK xdËRk iËZw KËk þÿwed KËkd„ Axfxotwl iøwËdRËiëU Uyi ÑZxk Kkw pt„ Gkek AUxg Zwk eÔYêwvM kÕe ewt„ 2000 owl ÌaËK AUxg AwcÖxdKZw I owiËaêk owËa GxMËt PËlËQ jw gZêiwËdI AgøwpZ„ oyxiZ oóeËb ÑZxk G AUxg AwRËK ÌbËmk RdowcwkËYk KwËQI xdhêkËjwMøZw ARêd KËkËQ„ gZêiwËd AUxg’k 100xUk iËZw xg¢ßt ÌKëbÛ kËtËQ„ ÌeBxëUv, ÆwùezPwk, iÖøkwl ÑZxkËZ hwl-lwMw KwR KkËlI AUxg’k ÌqË¢ xZxd KLdI Ki iËdwËjwMy xQËld dw„ jLd Ìj KwRxU KËkd Zw ogêwvMyYhwËg oÖëbk KËk Kkwk ÌPÄwt ÌKwdI KixZ kwËLd dw xZxd„

ÌmLwk AwËQ AËdK

ÑmmËg xgxhdí ckËdk KwËRk ovËM jÖ£ß xQËld gËl KwxkMxk ÌjwMøZwUw xQl„ AwUê KËlËR ÌeBxëUv xghwËM erwÂdw KËkd, ZËg hwÆËjêk eÞxZ Uwd xQl Ìgm„ Zwk gxp:eÞKwm NxUËtËQd AdøhwËg Adø KwËR „ eËk jLd hwÆjê ÑZxkk oÖËjwM GËoËQ ZLd xZxd xdËR ÌaËKB GKU× G…wkowBj KËk, GKU× G…ËexkËiëU KËk, GKU× Ìl-AwDU KËk KwR†Ëlw KËkËQd„ AwUê KËlR ÌaËK ewm KËk ÌgkØËdwk ek eÞwt bm-gwËkw gQk ÌPÄw KËkËQd gwBËk xMËt AwkI dZ×d xKQÖ ÌmLwk„ ’75-G AUxg pItwk ek xdËRk ÌPÄwt iwËS iËcø ÌbËmk gwBËk xMËt Møwlwxk Awk xiDxjtwi†Ëlw NÖËk NÖËk ÌbËLËQd, ÌbËL ÌbËL dwdwd ckËdk KwR xdËRk AwtË£ GËdËQd„

xPìZôwixY Ggv xdZ×d

’71 -Gk iÖÖx£ßjÖ˦k ek xdZ×d K×«× KlKwZwt jwd„ ÌoLwËd hwkËZk eÞLøwZ hwÆk xPìZôwixY Kk -Gk ovËM exkxPZ pd„ hwÆjê xdËt bÖgêlZw xQl Zwk, Ggv GoitB xZxd xPìZôwixY’k owxdíËcø GËo AwlwËek iwcøËiB AËdK xKQÖ ÌmLwk ÌPÄw KËkËQd„ hwÆjê ÑZxkk iwcøi AwËQ eÞPÖk, ÌUKxdKI kËtËQ AËdK, Ìj†Ëlw dw Rwdw awKËl hwÆjê Kkw Ìgm bÖkÕp KwR„ xPìZôwixY Kk -Gk ovËM Awlwe KËk, ÌoB ovËM hwÆËjêk Dek ÌlLw dwdw gB eËr xdZ×d K×«× ÌeËtËQd hwÆjê oóeËKê dwdw šwd„

ié

1972 owËl ÌowpkwItwbyê DbøwËd xZxd ÑZxk KËkxQËld ‘Bxëbkw ié’„ G eÞovËM xdZ×d K×«× RwdwËld, ‘ÂcÖiw¢ Bxëbkw ié dt, Ìooit AwiwËbk ÌbËm xgËbxm AxZxak Aaêwu Adø ÌbËmk ÌeÞxoËWËëUk AwMid DelËq xKvgw ÌbËmkB ÌKwdI gr AdÖÅwËdk ÌWËKwËkmdUw Awiwk pwZ xbËtB pËtËQ„ Zwk iËcø ‘Bxëbkw ié’Uw GKUw xgmwl AdÖÅwd xQl„’ AwBtÖg LwËdk Awil ÌaËKB xZxd xgxhdí AdÖÅwËdk ÌWËKwËkmËdk bwxtËZò xQËld„ gwvlwËbËm jLd xKv xfxle GËoxQËld, Zwk Rdø ÑZxk iéxUI xQl xdZ×d K׫גkB Kkw„ G†Ëlw AËdKUw eÞøwKxUo xpmwËgB KËkËQd„ ÌoB ovËM xZxd ÑZxk KËkxQËld ‘eøwËhxltd’„ xgxhdí oiËt g¬×Ëbk AdÖËkwËc ZwËK AËdK eøwËhxltd ÑZxk KkËZ pËtxQl„ ÑmxùeK bÙxÄhvxM xdËt ÑZxk KkËZd gËl Zwk eøwËhxltd†ËlwI pËZw þñZìè„ AwxKêËUKPwËk xgxhdí xaIxk awËK jwk gwBËk ptËZw GKRd þÿexZ ÌjËZ ewËkd dw„ xKìç Adøwdø iwcøËik xmùey Ìjid Pwd ÌZidB KwR KËkd, ZwËK ÌKwdI ‘xaIxk’ AwUKwËZ ewËk dw„ xdZ×d K×«× ÌokKi þñwcydhwËg KwR KËkËQd, fËl ekgZyêËZ AËdK x¢ßxUKøwl xWjwBd KËk Ìo†ËlwËK eÞxZxÅZI KËkËQd„

owgwm gwvlwËbm

pVwu KËkB GKxbd xdZ×d K׫גk KwËQ eÞþZôwg GËoxQl kwRmwpy xgmðxgbøwlt KøwóewËo GKxU þñwcydZw hwÆjê ÑZxkk„ ‘AËdËKB xgxhdí oøwóel I ÌÆP xbËt eÞxZËjwxMZwt Avm xdËlI KZêÙeq Ìo†Ëlw eQëb KËkxd„ eËk xgmðxgbøwlËtk xox«ËKU KxixU, Ggv xgPwkKi¡lyËZ jwkw xQËld, Ìjid­ KwBtÖiÌP#cÖky, kxfK×d dgy, pwËmi Lwd Ggv AwkI AËdËK, AwiwËK AdÖËkwc KËkd GB idÖøËiëUwl ÆwùezPwk-xU KkËZ,’ glËld xdZ×d K׫ׄ

Ìooit ‘AUxg’-ÌK eÞxZxÅZ Kkwk Ggv ÌoB ovËM kwRmwpyËZ xMËt GB hwÆjê ÑZxkk KwR KkËZ Ìgm cKl ÌMËQ Zwk Dek„ bÖ’gQk oitKwl cËk xZxd oÙxÄ KËkËQd Zwk Adgbø ‘owgwm gwvlwËbm’-ÌK„ GKRd xmqwayê ÌKwdI GKUw eÞxZÅwd ÌaËK e^wP gQËkk xoËlgwo AdÖokY KËk xmqwlwh KËk„ xKìç Zwk RygËd ÌoB xmqwk gwþZôg eÞËtwM pt KZU×Kׄ xdZ×d K×«× iËd KËkd xZxd hwÆjê xdËt eÞwxZÅwxdK xmqwlwh KËkdxd gËU, ZËg hwÆjê xdËt xZxd Ìj erwmÖdw KËkËQd, xgxhdí RwtMwt NÖËk NÖËk Ìj šwd AwpkY KËkËQd Zw KËtK-bfwk e^wP-gQËkk eÞwxZÅwxdK xmqwk ÌPËtI Ìgxm„ G KwkËYB ‘owgwm gwvlwËbm’ hwÆjêxU oxVK AdÖewZoóiZ hwÆjê gËl iËd KËkd xmùeykw„ ZwQwrw iÖx£ßjÖ˦ Zwk AvmMÞpËYk AxhšZwI f×ËU DËVËQ GB hwÆËjê„ hwÆËjêk iÔl AvËm bÖRd iÖx£ßËjw¦w­ GKRd MÞwËik I AdøRd mpËkk­ ’71 owËl gwvlwk iwdÖËnk þñZ:ýfÓZêhwËg jÖ˦ AvmMÞpYËK BvxMZ KËk„ ÌoB ovËM lwl ogÖR eZwKwxU Ìjd ÌbËmkB kÕeK„

owKê Ìfwtwkw

gwvlwËbËmk iWwdê ÆwùezPwk†Ëlwk iËcø AdøZi pl owKê Ìfwtwkw„ owKê oËóilËdk Ìgm xKQÖxbd AwËMB xdZ×d K׫×ËK RwdwËdw pl Ìj GkKi GKxU ÆwùezPwk KkwËZ PwËâQ kwRDK„ Ìooit xZxd RwtMw xVK Kkwk ekwimê xbËtxQËld„ RwtMw gwQwB KkËZB ÌKËU xMËtxQl AwkI xKQÖ xbd„ ÌmËn xþÿk pl ÌowdwkM^wI ÌpwËUËlk owiËd xdxiêZ pËg GB ‘owKê Ìfwtwkw’„ ZËg Zw Ki Sx~k xQl dw„ gøþZô GlwKwxUk kwþZôwNwU eÔYêxgdøwo KkËZ pËtËQ„ ÌUxlËfwd, Møwo,  BËlKxUÛK op dwdw ckËdk lwBd xMËtËQ ILwdKwk hÓxik xdP xbËt; Ìoog okwËZ pËtËQ„ GhwËg xMËtËQ AwkI KËtK iwo„ Ìmn ejêìZô jLd kwRDK ZwËK Ìfwtwkw xdiêwËYk RwtMw eÞþçZ KËk xbl, ZLd ZwËK KwR oóedí KkËZ oit xbËtxQl iw¢ 28 xbd„ GB 28 xbËd xdZ×d K×«× fwBdwl xWjwBd ÌaËK ÂkØ KËk hwÆjêxU xdiêwËYk KwRU×K× Ìmn KËkxQËld„ GB KwRxU Kkwk oit xZxd iwawt ÌkËLxQËld hwÆjêxU AwmewËmk exkËgËmk ovËM iwdwËâQ xK dw, oiËtweËjwMy xK dw; ÌoB ovËM xgËgPdwt ÌkËLËQd Aùe oiËt xdiêwY KwR Ìmn KkËZ pËg Ggv Ìj DË¥Ëmø ÆwùezPwkxU ÑZxk pËâQ Zwk ovËM oóeÙ£ß pËZ pËg„ GBog xgËgPdw KËkB iwcøi I xWjwBd xdcêwkY KËkËQd xZxd„

28 xbd oit ÌeËlI 27 xbËdB oóedí Kkw pËtxQl ‘owKê Ìfwtwkw’-k xdiêwY KwR„ GZ PwËek iËcø KwR Ìmn KËk xdZ×d K×«× AoÖþÿ pËt eËrxQËld Ggv eËk Zwk IËed pwUê owRêwxk-I KkËZ pËtxQl„ mwkyxkK xgejêËtk ÌPËt GB hwÆjê xdiêwËYk oit iwdxoK xgejêt ZwËK KÄ xbËtËQ Ìgxm„ G ckËdk KwËR AwxaêK lwh xZxd KLdI-B Awmw KËkdxd„ ZËg iwdÖËnk dwdw ckËdk ÌdxZgwPK iìZôgø ZwËK eyrw xbËtËQ„ hwl GKUw KwR pËtËQ, iwdÖn eQëb KkËQ, GZU×K×B ewItw Zwk„ GidxK GckËdk xdiêwYÐmly kqYwËgqËYk eÞxZI KZêÙeq Dbwoyd„ ‘owKê Ìfwtwkw’ xdxiêZ pËtËQ eÞwt 13 gQk„ G oitKwËlk iËcø xdZ×d K×«× xdR DËbøwËM Pwkgwk GxU exkûKwk KxkËtËQd„ Awikw Awmw KkxQ jawja KZêÙeq Gkek ÌaËK G bwxtZò ewld KkËg Ggv ÌbËmk Aowiwdø GB hwÆjêxUk Ìo#ëbjê xUxKËt kwLËg„

Ggv AUxg

1975-G Rdô ÌdItw AUxg-ÌK xdR oìZôwd gËl iËd KËkd xdZ×d K׫ׄ ÌoB iwdxoKZwtB AUxg’ËK lwld KËkËQd GB 30xU gQk„ fËl AUxg AwR ÌbËmk oyiwdw ÌexkËt xgËbËm eYø k®wxd Kkwk ÌjwMøZw ARêd KËkËQ„ hwkËZ exúPi gvËMk KËtKxU mpËk kËtËQ AUxg’k ÑZxk eYø ÌKdwk oÖxgcw„ GKRd xmùey xpmwËg AUxg’k iËZw GKxU eÞxZÅwd b^wr KkwËZ ZwËK mÛi gøt KkËZ pËtËQ AËdK„ AËdËK gøgowxtK bÙxÄËKwY ÌaËK ZwËK ofl gøgowty glËZ ewËkd„ ZËg jwkw Zwk owpPjê ÌeËtËQd ZwkwB gÖSËgd xZxd ÂcÖB GKRd xmùey„ xZxd ÑmxùeK bÙxÄËKwY ÌaËK gøgow exkPwldw KkËQd„ gøgowxtK bÙxÄËKwY ÌaËK xKQÖ Kkw Zwk eËq oºg dt„ GKwkËYB gwvlwËbËmk xgxhdí gøgowxtK ovMVËdk ovËM jÖ£ß awKËlI [Ìjid GfxgxoxoAwB-Gk oboø xZxd] Ìoog ovMVËdk KiêKwË¡ xZxd Avm Ìdd dw„ xdËRËK gøgowty gËl exkPt xbËZ xZxd dwkwR„ xZxd iËd KËkd, AUxg-ÌK LÖg cyËk cyËk GxMËt xdËt AwoËZ pËtËQ Ggv AwRËKk owvMVxdK qiZw ARêd KkËZ oit ÌlËMËQ eÞwt bÖB jÖM„ gZêiwËd AUxg-ËZ KiêkZ AwËQ 2 pwRwk Kiyê„ eËYøk xWjwBd ÌaËK ÌeÞwWwKmd, xWxýUÛxgDmd, iwËKêxUv eÞhÚxZ og ÌqË¢B xZxd AKõwìZô mÛi xbËt ÌbËmk xgLøwZ og Awogwg xdiêwYKwky eÞxZÅwËdk ovËM eÞxZËjwxMZw PwxlËt jwËâQd„ Gog KwËRk Rdø ZwËK oitI gøt KkËZ pËtËQ eÞPÖk, fËl GKRd xmùey xpmwËg xdËRk hwl lwMwk Adøwdø Ìq¢†ËlwËK xgoRêd xbËZ pËtËQ Ìgm xKQÖ gQk„

xmùe Ggv eÞjÖx£ß

’75 owËlk ek ÌaËK xdZ×d K׫גk cøwdšwËd xQl AUxg„ dgµB-Gk bmËKk iwSwiwxSËZ xZxd xKQÖ Ìixmd AwËdd BDËkwe ÌaËK„ KwËVk ÑZxk AwogwËgk AwxceËZø hwM gowËZ ÂkØ KËk Zwk ÌoB ÌixmËd ÑZxk AUxg’k Awogwg„ GKRd xmùey pËtI xZxd AUxg’k Rdø gøgpÕZ Ìixmdwxk†Ëlw oóeËKê xdËR hwlhwËg šwd ARêd KËkËQd„ xZxd iËd KËkd, Ìj-ÌKwdI KwËR hwl fl ÌeËZ eÞjÖx£ßk gøgpwk AËdKUw opwtK hÓxiKw ewld KËk„ jLdB ÌKwdI dZ×d eYø ÑZxk KËkd ZLdB xZxd dwBKd Gf Ìfwk KøwËikw xbËt Qxg Z×Ël ÌPK KËkd ÌKwdI oioøw AwËQ xK dw„

AUxg’k Gid xKQÖ Ìixmd AwËQ jw xZxd xdËR ÑZxk KËkËQd„ G oóeËKê Zwk Kaw pl: dkiwl ÌKwdI Ìixmd xbËt xdxbêÄ KwR KkËl Ìj fl ewItw jwt, Zwk D¨wxgZ Gog Ìixmd xbËt Zwk ÌPËt hwl fl lwh Kkw oºg„ DuKËnêk gøwewËk AwËewmpyd gËlB xZxd xmËùe ÌjwM KËkËQd eÞjÖx£ßËK„ iWwdê eÞjÖx£ßk gøgpwk Zwk ‘AUxg’-ÌK Awogwg-xmËùe AeÞxZ§ë§y KËk Z×lËQ„

Ìmn Kaw

bÖB ÌQËl-ÌiËt I þèyËK xdËt xdZ×d K׫גk exkgwk„ gr ÌiËt AxixZ K×«× erwÂdw KkËQd þÿweZøKlw xdËt, jÖ£ß AwËQd AUxg’k ovËM, xPìZôwhwgdw KkËQd xWjwBd xdËt„ ÌQËl AxdËin K×«× AaêdyxZ xdËt erwÂdw KkËQd Awk AUxg’k xdgêwpy exkPwlK xpmwËg bwxtZò ewld KkËQd„ þèy gyYwewxY K×«× okwoxk hwËg AUxg’k ovËM jÖ£ß dw ÌaËKI opËjwxMZw KËkËQd og oit, Awk exkgwËkk eÞxZ ogitB KZêgøekwtY ÌaËKËQd„ ogxbK ÌaËKB K×«× exkgwk AUxg’-AìZô:eÞwY„ Gog xKQÖk ekI Ìj RwtMwt xdZ×d K׫גk xmKr, Aaêwu Qxg A^wKw, Zw-I xZxd KËkd oit Ìgk KËk„ þñwcydZwk eÔËgê Ìmn GKK eÞbmêxd KËkxQËld xdËRk A^wKw Qxg xdËt„ gøþZôZwk iËcø ÌKËU xMËtËQ eÞwt 37 gQk„ GkB iËcø ÌbËm xgËbËm Avm xdËtËQd Adøwdø xmùeyËbk ovËM dwdw eÞbmêxdËZ„ xKìç GKK eÞbmêxdUw Awk pËt DËVxd„ GLd ÌQËl ÌiËt bÖRd Zwk xKQÖ bwxtZò hwM KËk ÌdItwt xdËRk Adøwdø KwËRk ÌqË¢ xZxd iËdwËjwM xbËZ ewkËQd„ ZwB 37 gQk ek Awgwk xZxd xdËRk A^wKw GZ gQËkk Qxg†Ëlw xdËt GKK eÞbmêxd KkËZ jwËâQd„ GZ gQËkk xgkxZk KwkY RwdwËZ xMËt xZxd glËld­ ‘eÞxZ gQk GKUw eÞbmêxd KkËZ ewkZwi, xKìç ÌoËqË¢ AUxg’k KiêKw¡ xgxNíZ pZ„ ÌjËpZ× AUxg GKxU eÞwxZÅwxdK kÕe ÌeËtËQ ZwB eÞwxZÅwxdK KwRËK GËKgwËk gwb xbËZ ewxkxd gËlB xgkxZUw GZ gr„’ AwoËQ GxeÞËl ‘ÌgŠl Møwlwxk’-ÌZ ÂkØ pËg Zwk GKK eÞbmêxd„

xmùey, hwÆk xdZ×d K×«× Zwk KwËRk iwcøËi ÌbËm xgËbËm exkxPZ pËt DËVËQd„ Zwk Rwdwk eÞËPÄw xdËRËKB exkYZ KËkËQ GK xmqweÞxZÅwd xpmwËg„ AËdK dgyd xmùey I hwÆËkk KwËQ ‘xdZ×d K׫ג GK AdÖokYyt bÙÄwËìZôk dwi„ GidxK jwkw gøgowk eÞxZ AwKÚÄ ZwËbk owiËdI xdZ×d K×«× AdÖokYyt„ KwkY ÂcÖiw¢ gøgowxtK bÙxÄhvxM dt gkv ÑmxùeKhwËg Ggv xdËR ÌRËd xZxd xZËl xZËl MËr Z×ËlËQd Zwk AUxg’ËK„ AUxg-ÌK ÑZxk KkËZ xZxd oit xdËtËQd KwkY FY xdËt eÞxZÅwd gr Kkwk BâQw Zwk xQl dw„ xdËRk Ìicw, idd I šwdËK KwËR lwxMËt iwdÖËnk eÞËtwRd ÌiUwËZ ÌPËtËQd xZxd„ ZwB AwR ‘AUxg’k eYø iwdÖËnk pÕbËtk GZ-Uw KwQwKwxQ ÌjËZ ÌeËkËQ„ GRdø hwl-lwMw KwR KËk, Ggv owiËd GxMËt jwItwk AdÖËeÞkYw ewd xdZ×d K׫ׄ Awk ÌbËmk iwdÖn AdÖËeÞkYw ewt Gid GKRd iwdÖnËK ÌbËL„

Aw«wkMÞwDË«k SvKwk