xgxgtwdwk

ÑgVKLwdw

‘Køwdhwo’ eÞai ÌaËKB Ìbmyt Z^wZxmùe xdËt jwkw KwR KkËQd ZwËbkËK cwkwgwxpKhwËg Deþÿwed KkËZ ÌPÄw KkËQ„ GkB cwkwgwxpKZwt Ggwk Kaw gËlËQd AdøZi xWjwBdwk xlxe LëbKwk„ xlxe LëbKwk xgxhdí oit xgxhdí eÞxZxÅZ þÿwËd xWjwBxdv-Gk Dek gøweK KwR KËkd„ 2002 Gk dËh¹Ëk ÂkØ KËkd xdRþñ eÞxZÅwd ‘xgxgtwdw’, xgxdtwdw ÑZxkk eÞcwd DË¥mø pl Ìbmyt Z^wZxmùeUwËK ÌWËhle Kkw„ iwdÖËnk KwËQ Ìe#^ËQ ÌbItw„ xlxe iËd KËkd Ìj AwiwËbk Ìbmyt Z^wZ xmùeUw AËdK xkPz„ GUw xdËt gøweK KwR Kkwk oÖËjwM kËtËQ ÌjUw Awikw GLdI eÖËkweÖxk KwËR lwMwËZ ewËkxd„ ZËg xZxd iËd KËkd cyËk cyËk Gk gøgpwk gwrËQ„ xZxd xdËRI ÌPÄw KkËQd iwdoóedí eYøÌbm Ggv ÌbËmk gwBËk iwdÖËnk KwËQ Ìe#^ËQ xbËZ„

Qxg A^wKwk ÌdmwUw xQl ÌQwUËglw ÌaËKB„ BâQw xQl AwxUêýU pËgd„ Awk ÌQwU ÌglwËZ ogwkB mL awËK eÖZ×Ëlk Kwer gwdwËdwk ÌZw ÌoB mËLB eÖZ×Ëlk Kwer ÑZxk Kkw„ iw xdËRB xWjwBd KËk oÖëbk Rwiw ÑZxk KËk xbZ, H ÌolwB ÌbËL ÌbËLI GKUw AwMÞp Rdô xdËtxQl xdËRk iËcø ÌolwB Kkwk„ ÌZw jLd Kõwo dwBËd eËrd ZLd GKxbd pVwu KËk xeÞtRd KËk GKUw ex¢Kwk xgšwed ÌbLËld Ìj Ìo#xLd xWjwBdwkËbk eÞxZËjwxMZw pËg, ZLd xKìç gwvlwËbËm xWjwBdwk GB m²Uw LÖg Ki gøgpwk Kkw pZ GUw 84-Gk Kaw„ xgšweËd DËlöL xQl Ìj ÌWÛoUw oóeÔYê xdËRk ÑZxk Kkw awKËZ pËg„ ILwËd xdËRk xWjwBd Kkw Kwer mËLk gËmB xbËld Ggv fwýUê pËt ÌMËld„ ptZ ZLd ÌaËKB iËdk iËcø xWjwBdwk pËt IVw BâQwUw Pwkw gÖdËZ awËK Kaw†Ëlw gËld xlxe LëbKwk„ jxbI gwvlwËbËm ÌKwdI xWjwBd BdxýUxUDU xQl dw, PwkØKlwt fwBdAwUêËo hxZê pËld„ A^wKwA^wxK ÂkØ pl ovËM ovËM xWjwBxdv-Gk BâQwUwI eÞgl pËZ awËK„ Awgwk ex¢Kwt GKUw xgšwed ÌbLËld Ìj GKUw eÞxZxÅZ KwkØxmùe eÞxZÅwËdk Rdø xWjwBdwk AgmøK ZwËK KieËq fwBdAwUêo ÌaËK MÞwRÖËtU pËZ pËg„ xZxd gËld AwiwkËZw MÞwRÖËtmd ZLdI oóeÔYê ptxd Zwkek I owpo KËk PËl ÌMlwi BëUwkxhD xbËZ„ ZLd ÌgwËWê AwiwËK xRËšo KËkxQl Ìj Awikw ÌZw MÞwRÖËtmd oóeÔYê Kkw PwxâQlwi Z×xi ÌZw GLdI Ìmn Kxkxd„ AwiwËbk oit xgmðxgbøwlËt eÞPÖk M«ËMwl pËZw ÌZw ekyqw Ukyqw oit iËZw pxâQl dw Awxi IËbk gllwi Ìj MÞwRÖËtmd Awxi Ìmn KkËZ ewkg hwl hwËgB„ GxbËK gwow ÌaËKI xdikwxR erwÂdw Ìmn ptxd ZwkekI KwR ÂkØ Kklwi„ KwR ÂkØ Kkwk AwËkKUw KwkY pl AwiwËbk ÌbËm ZLdI ÌZid hwl ÌKwdI xWjwBxdv eÞxZÅwd xQl dw gwBËk xMËt erwÂdw Kkg GkKi xKQÖ iwawtI AwËoxd„ 1992ÌZ Awrv G XÖKËld Ggv GLwd ÌaËKB jw¢w ÂkØ KËkd xWjwBdwk xpmwËg„ Gkek Awrv Qwrwk eËk xKQÖxbd iwtwxoËk KwR KkËld, ZËg ewxkgwk, gwâPw xgxhdí KwkËY iwtwxoËkI Ìgxm xbd KwR Kkw pl dw„ xZxd Rwdwd Ìj G oit hwglwi xKQÖxbd ÌkýU xdg xKìç ÌbLlwi Ìj iwawk iËcø KwR†Ëlw Gid hwËg ÌNwkwxfkw KkËQ Ìj gËo awKËZ BâQw KkxQldw„iwtwxok jLd QwrËld Zwk PwkxbËdk iwawt Qxg AwKwk ýU×xWI GK KYêwËk gËo xWjwBd Kkw ÂkØ KkËld„ xlxe Rwdwd Ìj xKQÖ GKUw Kkg GB xPìZôw ÌaËKB Ìj gËo awKg dw„ ZËg xgxgtwdwk iËZw xKQÖ Kkg GZ gr eöwd xQl dw„ GK iwËok iwawt gwxr ÌL^wRw ÂkØ pl ÌjLwËd Møwlwxk UwBe pËg GKU× Ìpwixl exkËgm ÌKdwKwUw oºg pt„

AwoËl GKRd xWjwBdwËkk ÌMwl pËâQ Ìol Kkw„ Ì¢ßZwk KwËQ eYøUw Ìe#^ËQ ÌbItw„ Ì¢ßZw jxb Awiwk xRxdmUw dw ewt ZwpËl xWjwBd KËk KËk ÌkËL ÌbItwk ÌZw ÌKwdI iwËd pt dw„ ÌZw 2002 Gk dËh¹k-G GËo ÂkØ Kklwi xgxgtwdw„

xgxgtwdw dwiUw ÂkØ Kklwi AwoËl jLd gwow L^ÖRËZ xQlwi ZLd exkKùedw Ìjid xQl ÉgÉ AZLwxd KkËZ ewxkxd„ Awiwk BâQw xQl oóeÔYê ÌeÞwWwƒ, ýUwBl, Kwlwk Ìbmyt pËg„ xdËRk BâQwUw ogoit eÖËkwUw eÔkY Kkw oºg pt dw„ L^ÖRËZ xQlwi gwvlw ÌKwdI dwi„ xgxhdí RËdk KwËQ L^ÖRËZ lwMlwi, eQëb pt dw ÌZw gwvlw xWKmdwxk erËZ erËZ ‘g’ ÌZ xgxgtwdw ÌeËt pVwu KËkB hwl lwMl ovËM ovËM dwiUw iwawt X×ËK ÌMl„ xgxgtwdw glËZ AwËMkKwk owËpg xgxgËbk owRoŒwËK glw pËZw GKU× UøwxWmdwl eÖkËdw HxZpø og xixlËt dwiUw LÖg jwt„

xgxgtwdwk ÂkØ ÌaËKB xPìZôwUw xQl Ìj Ìbxm eYø ÌfxgÛK Ìbxm AøwigÛtWwxkËZ KwR Kkw„ xlxe’k iËZ Ìbmyt KwkØxmùeUwËK ÌWËhle Kkw Awk GKwkËYB AwiwËbk iÔl KwR KUd ÌgBjW oÖxZ, Lwxb, dkxovby hËtl UwvMwBl Z^wZ Gog KweËrk Dek„ ÌgxmkhwMB pwËZk KwR ÌixmËdk KwR LÖgB Ki„ iwdÖn Pwt gËl iwËSiËcø ÌixmËdk KwR Kkw pËt awËK„ ZËg Awikw eÞcwdZ pwËZk KwRUwËKB †kØZò xbËt awxK„ ÌUwUwl iøwUwxktwl Ìbmy„ xgxgtwdw ÂkØ ÌaËKB Gk jwgZyt eËYøk xWjwBd xdËRB KËk awËKd AwewZZ ÌKwdI xWjwBdwk MÞØe xdËt KwR KkËQd dw„ xdËRk Rdø xKQÖUwI pËl KÄKk ZwkekI KkxQ eÞËZøKxbdB GKUw xWjwBd Kkg GUw Awiwk KxiUËiëU awËK„ jZ KwRB awK×K ÌPÄw Kxk eÞxZxbd xWjwBËd xKQÖ oit xbËZ„ xWjwBd ÌZw exkgxZêZ pËâQ Awk xkxeU pËlI ÌoUw ÉgÉ dw pËt xKQÖUw exkgxZêZ pËt AwoËQ„ xWjwBd KwËlKmd ÌZw Duog ÌgBj KkËZB pt ovËM ovËM ÌjwM pËtËQ eËtlw fwùMÖd, høwËldUwBd 21 ÌfgÛØtwxk ogB eËr„ GQwrw eÞcwdZ bÖËUw Cb ÌZw kËtËQ„ GQwrw xgxgtwdw AwkI bÖËUw KwËlKmd KËk awËK ÌoUw pl­ DBëUwk Awk owiwk KwËlKmd„ eËtlw ÑgmwLI GLd Ìgm gr DuoËg kÕe xdËtËQ AwËMI xQl ZËg eËtlw ÑgmwËL Ìbmyt KweËrk eÞxZ ÌS^wK AwËMk ÌaËK AËdK ÌgËrËQ fËl MZ KËtK gQk cËk xgxgtwdw eËtlw ÑgmwËLI GKUw KwËlKmd KkËQ„

xlxe LëbKwËkk iËZ GLd ÌZw Ìbmyt xRxdËmk Pwxpbw gøweK ÌgËrËQ„ AwËMËZw gÖxUK pwDj†ËlwËZ AwoËZw GKËmÛxYk Ì¢ßZw Awk GLd ýU×ËWëU ÌaËK ÂkØ KËk og ÌmÛxYk Ì¢ßZwËbk iËcøB Ìbmyt Kwer gÖxUËKk eÞxZ Pwxpbw Awþÿw bÖËUwB ÌgËrËQ„ Awxi glg Ìj iwdÖËnk ÌUÄUw ÌMÞw KËkËQ Ìj GKUw gÖxUK ÌaËK xKdËl ÌoUw xWfËkëU xKQÖ pËg„ GLd ÌZw iwdÖn Ìbmyt Z^wËZk mwxr eËrI xKìç ewxUêËZ jwËâQ„ ÌoB Bx«twd xo¿, RËRêËUk iËcø Ìj Nd Rxk PÖixKk RiKwËlw KwR Kkw mwxr eËr ewxUêËZ  DexþÿZ pItwk KdËoïUUw xKìç PËl ÌMËQ„ Awxi iËd Kxk GUw xWjwBdwkkwB ÑZxk KËkËQ„ gZêiwËd xgxgtwdwk AwDUËlU bÖËUw owiËd bÖB xK xZdUw AwDUËlU gwrwËdwk BâQw AwËQ Gk Ìgxm dw gËl Rwdwd xZxd„

Awk ÌbËmk gwBËk xgxgtwdwk eYø ewVwËdwk BâQw AwËQ„ xZxd gËld BâQwUw KËk Ìj Awiwk ÌbËmk eYø gwBËkk iwËKêËUI jwËg„ xgxgtwdwk eYø gwBËk iwdÖnI xPdËg„

Afwk AwËQ Ìj#ahwËg AwiwËbk ovËM KwR KkËZ PwËâQ AwËixkKw, KwdwWwËZ„ xgxgtwdw dwi xbËtB PlËg Ggv ÌUwUwl ÌeÞwWwƒ xgxgtwdw ÌaËK jwËg„ ÌZw gwvlwËbËm ÌlwKwl iwËKêËU xgxgtwdwk eËYøl Ìj Pwxpbw GUw jxb Awikw eÖËkweÖxk IhwkKwi KkËZ ewxk ÌjËpZ× Awxi GKw KwR†Ëlw KkxQ oÖZkwv AwiwËbk ÌeÞwWwKmd KøwewxoxUUw AwËkKU× gwxrËt Zwkek gwBËk ÌjËZ PwxâQ„

xgxgtwdwk ÌeÞwWw˃k iËcø owËlwtwk KwxiR Ggv RÖËtlwxkUwB eÞwcwdø Ìgxm ÌeËt awËK GQwrwI Adøwdø ÌeÞwWwƒ kËtËQ„ Awk iÔlø xdcêwkËY eÞovËM Rwdwd Ìj og oitB iwawt awËK Ìj AwiwËbk eYøUw ogwk ¢ßt qiZwk iËcø awËK„ Awk KwËRk DekI ÌZw eËYøk bwiUw xdhêkmyl„

xWjwBdwk xpmwËg Ggv xgxgtwdwËK xdËt ekgZyê exkKùedw oóeËKê xlxe LëbKwk gËld Ìj ogB ÌZw Pwt Ìj GKUw gÛøwx«v ÑZxk ÌpwK ÌZw Awxi PwB Ìj xgxgtwdw gÛøwx« eYø ÑZxk KkËZ ewkËg„ iwdÖn ÌbLËlB Ìjd glËZ ewËk GUw xgxgtwdw ÌeÞwWwƒ„ ogËmn Rwdwd Ìj Qxg A^wKwA^wxK xbËt ÂkØ KkËlI GLd Awk A^wKwA^wxK ÌZw ÌiwËUI oit ÌbItw pt dw xgxgtwdwËZ oit xbËt gwxKU×K× ovowk gwâPwËK oit ÌbItw erwËdw„ A^wKwA^wxK Awgwk ÂkØ KkËgd xKdw ÌoB eÞËmík RgwËg BâQwËZw ptB„ Bbwdyv hwxg Ìj Awgwk ÂkØ Kkg„ MZ xZdUw gQk GB xgxgtwdw xdËt GZ gøþZô xQlwi GUwËK MrËZB oit PËl ÌMËQ GLd ÌZw QxrËt ÌMËQ„ Zwkek iËd pt Ìj Awgwk ÂkØ KkËZ ewxk Awk gwowtI exkËgmdUw AwËQ Qxg A^wKwk„

ÌfÝËi oZøxRu kwt