|
xgmðKwËe gwvlwËbm
ÌmL owBf×k kpiwd
PlËQ KwDëUWwDd„ qY MYdwk GB KwlI Ìmn pËt GËlw eÞwt„ ogwk
DdôÖL eÞZøwmw iÔl AwoËkk„ xgmðKwe f×Ugl 2006„ GgwËkk
þñwMxZK Rwiêwxd„ GKwxcKgwËkk Pøwxóetdkw Ggwk þñwMxZK
xpowËg xK xRZËg? xgmðKwËek AwËtwRdËK xNËk ÌMwUw Rwiêwxd
GLd xdNêÖi„ PlËQ Ìmn iÖpÓËZêk eÞþçxZ„ bl†Ëlw GËo eËrËQ
BxZiËcøB„ AwoËQd xgxhdí ÌbËmk oiaêK Awk AxZxakw„ DeËP
erËQ GLd Rwiêwxdk AwUxU mpk„ GB xgmðKwËek iwZdËbwlwt D£wl
oiþZô xgmð„ GKB AwdëbZkYyk jw¢y AwikwI„ xgmðKwËe Awikw
ÌLxl dw„ ÌKwdxbd ÌLlwk oºwgdwI ÑZxk ptxd„ AbÔk hxgnøËZ
pËg ÌZid ÌKwd lqYI ÌdB„ ZgÖ xgmðKwe GËlB Awikw ÌiËZ DxV
ÌkwiwéK AwdËëb„ ZLd AwiwËbk xdËRk Ìbm pËt jwt gÛwxRl
xKvgw AwËRêxëUdw„ bÖkìZô AwËgËM ZwxrZ pËt xeÞt bËlk
gøaêZwt eÞwYI xgoRêd KËk gËo ÌKD ÌKD„ Ky A¨ÖZ GK Uwd!
Ìo jw, ÌpwK, Awikw ÌLxl dw gËUB xKìç Awikw xgmðKwËe ÌdB
GB KawxU AwoËl xVK dt„ Awikw AwxQ„ Awk Zw oËM#kËgB„ ÌoUw
xKhwËg Zw ptZ Awikw AËdËKB Rwxd dw„ GËqË¢ Awikw
xgmðPøwxóetËdk bwxgbwk„ Ky ÌoUw? xdúPtB ÌoB eÞmíUwB
NÖkewK LwËâQ AwedwËbk iwawt„ p^øw LwItwkB Kaw„
AwoËl xK RwËdd, xgmðKwe DelËq jZ oÖøËhxdk xU-mwUê,
xgxhdí bËlk oÖøËhxdk Rwxoê, RøwËKU BZøwxb pËtËQ Zwk
xovphwMB ÑZxk pËtËQ gwvlwËbËm„ gwvlwËbËmk GK WRËdkI
Ìgxm eÞxZÅwd GB KwR KËkËQ„ GËbk iËcø DËlöLËjwMø Ìj KtxU
dwi ewItw ÌMËQ ZwpËlw UËtw KËóewxRU xdU MwËiêëUo,
Gxexltd MwËiêëUo, xdW føwmdo, xdDËUK xdU føwmd, gxd xdU
føwmd, xkxbmw xdËU…, Gd Awk føwmd, køwxWmd xdËU… eÞhÚxZ„
UËtw ÑZxk KËkËQ AìZôZ 30 lwL oÖøËhxdk Rwxoê Ggv xU-mwUê,
ÌewËlw mwUê, RøwËKU„ Agmø xgmðKwËek 32 ÌbËmk oÖøËhxdk
Rwxoê Zwkw ÑZxk KËkËQ„ G†Ëlw Agmø ÌQwUËbk Rdø,
xmÂ-xKËmwkËbk Rdø„ 3 gQk ÌaËK 16 gQk gtoy ÌQËlËiËtkw
ekËZ ewkËg„ xgþZôwxkZ RwdwËld gŠR-ZwlöÖ MÞØËek xWËkƒk
Gøw« xoBI Ìiwpwóib AwxZK×l pK„ glËld, Z^wkw KwR KËkËQd
BDËkwËek GKwxcK gwtwk, Ìjid ÌKtwk Ìfwk, Imwd, ÌKwkw,
AwlxW, dkiw Ggv ItwUoËdk Rdø„ xoŠl RwxoêËZB KwR KËkËQd
Ìgxm„ ÌiwU KwËRk AìZôZ 70 hwM pËtËQd xoŠl Rwxoê xdU
ÌfxgÛËK Awk 30 hwM xfõËP„ ÌKwd ÌKwd RwxoêËZ AìZôZ 18-20
xÇd xeÞëU KkËZ pËtËQ„
GËbk iËcø GxexltËdk iøwËdxRv xWËkƒk xktwRDx¥d Awk iwiÖd
RwdwËld, Z^wkw ÌiwU 16xU ýUwBËlk 40xU xgxhdí kvËtk AìZôZ
8 lwL xU-mwUê ÑZxk KËkËQd BDËkwxetwd gwtwk xo Gøw« G’k
Rdø„ xeËK, xoŠl Rwxoê, Ìewlwk, xfÝxR eÞhÚxZ xdU KweËr
ÑZxk xU-mwUê, ÌowËtU mwUê, ÌewËlw mwUê ÑZxk pËtËQ
GxexltËd„ GBog ÌeÞwWw˃ gøgpÕZ og ÌfxgÛKI gwvlwËbËmk„
Zwkw KwR KËkËQd AìZôZ 25 lwL WlwËkk„
pwxliw xdU føwmd ÑZxk KËkËQ xgxhdí ÌbËmk xU-mwUê ZwËbk
Rwiêwd gwtwk iwBlo-Gk Rdø„ Rwiêwxd, eZêÖMwl, Bvløw«,
AwËRêxëUdw eÞhÚxZ ÌbËmk Rdø ÑZxk KËkËQd xh-ÌdK xU-mwUê;
jwk exkiwY AìZôZ GK lwL 18 pwRwËkk iËZw„ GBog KwR pËtËQ
gwtwkËbk ewVwËdw xWRwBËd„ xKìç KÚxZZò AwiwËbk AwkI AwËQ„
gwvlwËbËmk xWRwBdwkËbk Kkw xeÞËëUk xWRwBËd xU-mwUê Kkw
pËtËQ xgmðKwËek Rdø„ GB KwRxU KËkËQd Wøwxdm xWRwBd
pwDËRk xWRwBdwkkw„
AwëbwR Kkw jwt, Awodí xgmðKwe DelËq AìZôZ 50 xixltd
WlwËkk KwR pËtËQ gwvlwËbËm„ ÌKgl GgwkB eÞai dt, AËdK
AwËM ÌaËKB xgmðKwËek KwR pËâQ gwvlwËbËm„ Awk GhwËgB
Awikw xgmðKwËek Avmybwk pxâQ„ xgmðKwËek iÔl AwoËk awKËQ
gwvlwËbËmk AvmMÞpY„
xgmðKwe 2006
9 RÖd xiDxdËLk Gøwxltw™ GøwËkdw ÌýUxWtwËi Rwiêwxd Awk
ÌKwýUwxkKwk icøKwk iøwP xbËt ÂkØ pËg xgmðKwe f×Ugl,
2006„ 1930 owËlk AwËM eÙxagyËZ Gid ÌKwd BËhëU xQl dw, jw
eÖËkw xgmðgwoyËK UwdËZ ewËk„ eËk GK oit Dk؆ËtËZB
AwËtwRd Kkw pt xgËmðk KËtKxU Ìbm xdËt GKxU RiKwËlw
eÞxZËjwxMZwk„ ZLd ÌaËK 2006-Gk G oit ejêìZô f×Ugl
xgmðKwe eÖËkw xgmðgwoyk AwMÞËpk ÌKëbÛxgëbÖËZ AwËQ„ Gk
iËcø xgmðjÖ˦k KwkËY bÖBgwk xgmðKwe AdÖxÅZ ptxd„ ZwkekI
kv QxrËt GB BËhëUxU xbËd xbËd pËt DËVËQ AwËkw kxOd„ G
ejêìZô 17xU xgmðKwe AdÖxÅZ pËtËQ„ Zwk iËcø 5 gwk GxU
Kkwt£ KËk eÞai þÿwËd AwËQ gÛwxRl„ Awk x§Zyt AgþÿwËd AwËQ
3 gwËkk xgmðPøwxóetd BZwxl„
RwiêwxdËZ AdÖxÅZ GgwËkk xgmðKwËe Avm ÌdËg 32xU Ìbm Ggv
ÌLlw†Ëlw AwËkw R^wKRiKeÔYê KËk Z×lËZ owRwËdw pËtËQ 12xU
ÌýUxWtwi, Ìj†Ëlwk AwËlwk SlKwxdËZ xSxlK xbËt DVËg iwËV
DexþÿZ oKl bmêËKk iÖL„ 8xU MÞØËe xgh£ß pËt ÌLlËg 32 Ìbm„
9 RÖd xiDxdËL ÂkØ pËt 9 RÖlwB gwxlêËd ebêw dwiËg„ ÌLlw
pËg pwigÖMê, xiDxdL, gwxlêd, pøwËdwhwk, xlexRM,
ÌMlËodxKkËPd, WUêiÖ«, fÝw‰f×Uê, ÌKwld, dÖËkigwMê, KwBRwk
Uwdê Ggv ýUÖUMwËUê„
MÞØe G
Rwiêwxd, ÌKwýUwxkKw, Ìeøwløw«, BK×ËtWk„
MÞØe xg
Bvløw«, eøwkw†Ët, x¢xdbwb Gøw« ÌUwgøwËMw, oÖBËWd„
MÞØe xo
AwËRêxëUdw, AwBhxk ÌKwýU, owxgêtw Gøw« iËëUxdËMÞw, pløw«„
MÞØe xW
Ìix…ËKw, Bkwd, GøwËŠwlw, eZ×êMwl„
MÞØe B
BZwxl, Nwdw, AwËixkKw, ÌPK xkewgxlK„
MÞØe Gf
gÛwxRl, Ì¢ßwËtxmtw, AËýUÛxltw, Rwewd„
MÞØe xR
fÝwëo, oÖBRwkløw«, bxqY ÌKwxktw, ÌUwËMw„
MÞØe GBP
Ìþed, BDË¢ßd, Ìo#xb Awkg, xZDxdxmtw„
xgmðKwËek Mwd MwËdk xgmðKwe
Awk iw¢ K’Uw xbd„ ZwkekB xgmðgwoy ÌbLËZ ewËg
ÌkwdwxÀdËpwk xqeÞMxZk Ìiwpdyt Qëb, ÌgKpøwËik g^wKwËdw
xfÝ-xKËKk Axdëbø iÔQêdw xKvgw xRbwËdk xWËfëo- ÌPkw ewËok
dwëbxdK xmùeKiê„ p^øw, xgmðKwe f×UgËlk KawB glxQ„
MZgwËkk kwdwoêAwe RwiêwxdËZ goËQ GgwËkk Awok„ f×Ugl
xmùey I f×UglËeÞiyËbk GB ipZy xild DuoËgk cµxd þexëbZ
pËtËQ GgwËkk ‘xai ov’ÌtI, ‘ÌoxlËgÛU bø ÌW’ Aaêwu ‘DuoËg
KwUwI xbd’„ xdúPtB RwdËZ PwBËQd MwdxUk MwtK ÌK? MwtËKk
dwiUw glwk AwËM MwtK o¹Ë¬ xKQÖ gËl xdB„ 1984 owËl ÌkKWê
ÌKwóewxd Z^wËK Ìgk KËk xbËtxQl„ ÌkKWê ÌKwóewxdkB gw Ìbwn
xK? Ìj MwtK o¹Ë¬ oiwËlwPKkw gËld ‘I xK Mwd Mwt dwxK
xgrxgr KËk’, Z^wËK kwLwk ÌZw ÌKwËdw Ìj#x£ßKZw ÌdB„
ZwQwrw Z^wk MwËdk Gøwlgwi xgx¢ßk ovLøwUwI xQl jwËâQZwB„
ÌKD xK ZLd ÌhËgxQl GB MwtKB GK oit Rwiêwxdk ogËPËt
xgLøwZ MwtK pËg€ AgwK pËlI oZø, GgwËkk xgmðKwËek xai
ovxU MwBËQd xZxdB ‘pwkgwUê MÞËdËitwk’„ dwixU AwiwËbk
KwËQ AexkxPZ pËlI Rwiêwd hwnwhwny Ìpd iwdÖn ÌdB, Ìj Z^wËK
ÌPËd dw„ RÖËdk dt ZwxkËL gl iwËV MrwËdwk AwËM xiDxdËLk
GøwxlËté Gxktw ÌýUxWtwËi Ìj RiRiwU D˧wcdy AdÖÅwd pËg,
ZwËZB xZxd MwdxU ewkfiê KkËgd„ Ìi iwËok gwËkw ZwxkËL
‘hËtËooz’ dwËi xffw xgmðKwËek Ìj Axfxotwl GøwlgwixU iÖx£ß
ewËâQ ZwËZ GB MwdxU QwrwI awKËQ GgwËkk xgmðKwËek AwËkKxU
Axfxotwl ov ‘UwBi Ag AwItwk lwBhoz’„ MwdxU ÌMËtËQ ‘11
xWËhw’ dwËik RdxeÞt GKxU gøw«bl„ RdxeÞt glxQ GB KwkËY Ìj,
BvløwË« ZwËbk eÞai Gøwlgwi xgx¢ßk ovLøwUw xQl 1.3 xixltd„
dw, h×l eËrdxd, 1.3 xixltdB„ GidxK AwËixkKwËZI ZwËbk Mwd
xpU PwËUê dw¹wk ItwËd xQl„ xpU PwËUêk Kaw jLd GËoB ÌMl
ZLd pwkgwUê MÞËdxitwËkk xgLøwZ Gøwlgwi ‘ÌgwPwi’-Gk Kaw
dw glËlB dt„ RwiêwxdËZ GKUwdw EdAwxm o®wp etlw d¹k bLl
KËk ÌkËLxQl GB GøwlgwixU„ Ggwk pwkgwUê MÞËdxitwk o¹Ë¬
GKxU iRwk Zaø ÂdÖd, xZxdB BvËkxRËZ Kaw glËZ dw ewkw GKiw¢
MwtK, xjxd GixUxhk ‘AwleöwMWz’ ÌomËd AwixìèZ pËtxQËld„
GgwËkk xgmðKwËe Mwd xdËt oºgZ ogPwBËZ A¨ÖZ Kw¡xU KkËZ
jwËâQ WwPz oiaêKkw„ ÂcÖ ÌLlwk iwËV dt, Mwd ÌMËtI
eÞxZeqËK Aw¢ßiËYk eÞþçxZ xdËâQ Zwkw„ GKxU WwPz gøw«
xgmðKwe DelËq AxPËkB iÖx£ß xbËâQ GKxU ‘GxëU-Rwiêwd’ Mwd„
ÌLwb Rwiêwd hwnwËZB MwItw pËtËQ MwdxU„ G o¹Ë¬ gøw«bËlk
oboø xWxixUÛ ÌgIËMxlvK gËld, ‘Awikw MwdxU Rwiêwd hwnwt
KkxQ GB KwkËY Ìj, MwdxU jwËZ Ikw (Rwiêwdkw) gÖSËZ ewËk„’
1998-Gk xgmðKwËe WwPz gwxpdyk Rwiêwd gc KwËgøk iËZw
AwËkKxU DuoËgk AËeqwt kËtËQ WwPz oiaêKkw„ gwxiê
AwxiêLøwZ Bvxlm oiaêKkwI xKìç xexQËt ÌdB„ Agmø WwPzËbk
iËZw eÞxZeqËK Aw¢ßiËYk DË¥mø dt, xdËRËbk ÌLËlwtwrËbk
AdÖeÞwxYZ Kkwk RdøB ÑZxk Kkw pËtËQ MwdxU ‘ItwÀê GøwU
BDk xfU’„ MwdxU ÌMËtËQ GøwigÛwËow dwËik RdxeÞt GKxU
gøw«bl„ xgmðKwe DelËq Bvxlm oiaêKËbk Mwd ÑZxk Kkwk
gøwewkxU Agmø dZ×d dt„ o£Ëkk xgmðKweop Zwkw jZ†Ëlw
xgmðKwËe ÌLËlËQ, og†ËlwËZB ZwËbk oiaêKËbk GKxU KËk Mwd
xQl„
jwB ÌpwK, xfËk Awxo xgmðKwËek xai ov-G„ G Kaw xd:oËëbËp
glw jwt Ìj, 2002-G Rwewd-ÌKwxktw xgmðKwËek GøwdwýUwxotwk
MwItw ‘gÖi’ xKvgw 1998-Gk fÝwëo xgmðKwËek xkxK iwxUêËdk
MwItw ‘lw ÌKwew xW lw xhWw’k iËZw GgwËkk xgmðKwËeI
xgmðgwoy AwËkKxU bÖbêwìZô Mwd Depwk ewËâQ„ ZwQwrw xffwk
Axfxotwl Gøwlgwi ‘hËtËooz’-G AwkI awKËQ owxKkw, Gko
kwiwŒx› Awk BDo£ Gd’WIk-Gk iËZw ZwkKw xmùeyËbk Mwd„ og
xixlËt GgwËkk xgmðKwËek RiRiwU DuoËg xgmðgwoy f×UgËlk
RwbÖKky QËëbk owËa ovMyËZk iwtwgy iÔQêdwËZI Ìj iwZËg, G
Kaw xdxúPZhwËgB glw jwt„
føwmËd ÑdeÖËYø f×Ugl ZwkKwkw
xgmðKwe f×Ugl 2006„ PlxZ iwËoB RwiêwxdËZ goËQ f×UgËlk GB
RiKwËlw Awok„ GLwËd eÖkËdw kay-ipwkaykw Ìjid awKËgd,
awKËgd AwMwiy xbËdk ZwkKwkwI„ Ìjid ckw jwK, xaI ItwlKËUk
KawB„ eÞai xghwM f×UglI ÌLlw ptxd Z^wk„ xKìç xgmðKwËek
ÌQ^wtwt xVKB RwZyt bËl RwtMw KËk xdËtËQd AwVwËkw dw
ÌeËkwËdw GB xgÛxUm Z×xKê„ eÞxZxU xgmðKweB xKQÖ xKQÖ
oÖewkýUwËkk Rdô Ìbt„ GgwkI ptËZw Zwk gøxZ¢ßi pËg dw„ Awk
dgyd I eÞxZmÛØxZmyl f×UglwkËbk iËcø x¢ßxúPtwËdw ÌkwdwËÀw,
xaI ItwlKU, pwxhËtk oøwxhIlw, lwtËdl Ìixo, IËtd kØxd,
kxgdËpw, AwxbÛtwËdwËbk kwLËZ pt eÞai owxkËZ„
f×UglËeÞiykw dZ×dËK þñwMZ RwdwËlI eÖkËdwËK opËR bÔËk
ÌVlËZ ewËkd dw„ ewVK xdúPtB h×Ël jwdxd 1986 xgmðKwËek
ÌoB HxZpwxoK ÌMwl! Awk Zwk xgLøwZ ÌMwlbwZwËK! Aagw 1994
Ggv 1998 xgmðKwËek Ìix…Kwd f×Uglwk RRê KøwËóewËok KyxZê„
ZwQwrw eøwkw†Ëtk xPlwhwUê, KøwËikØËdk kRwk xilwk,
Klx¹twk KwËlwêo hwlËbËkiwk KwxkmiwI Ìhwlw opR dt„ GK oit
xgmð f×UgËl kxOd AwËlw QrwËdw Ggv Z^wËbk D£koÔxkËbk
xdËtB AwiwËbk AwRËKk AwËtwRd„ ZwpËl Ìmwdw jwK Z^wËbk
Mùe„
DË£RdwKk iøwP, bmêdyt ÌMwl, dwUKyt xo¦wìZô Ggv xgLøwZ
ÌLËlwtwrËbk mðwokئKk ÑdeÖËYøk oiìñt ‘xffw ItwÀê Kwe’„
xgmðKwe ÂcÖ oËgêwâP ÌMwlbwZw gw xgRtyËKB iËd kwËL dw,
xgmðKwËe f×ËU IËV AvmMÞpYKwky ÌbËmk owvÆÚxZK þñwZøìèøI„
xdúPtB Awedwkw h×Ël jwdxd MZ xgmðKwËe ÌoËdMwËlk KyxZê„
ZwËbk ÌMwl DbzjweËdk ÌoB xgLøwZ dwP„
RRê KøwËóewo
f×UgËl GKxU Kaw eÞPxlZ AwËQ ‘ÌMwlxKewk Awk ÌlfU DBŠwËkk
iËcø GKU× ewaêKø AwËQ’„ xgËmn KËk owóeÛxZK xKQÖ
U×dêwËiËëUk ÌMwlxKewkËbk Rdø GxU AwËkw oZø„ Awk ZwËbk
iËcø AdøZi pËld Ìix…Kwd ‘xlËR«’ RRê KøwËóewo„ RRê
KøwËóewo xgLøwZ Z^wk xgbÖøuMxZk Rdø„ xKhwËg eÞxZ§ë§y
ýUÛwBKwkËK xg¸wìZô KkËZ pt Zw Z^wk hwl Rwdw xQl„ opËRB
xZxd erËZ ewkËZd ýUÛwBKwËkk MxZeÞKÚxZ Ggv GËZ Z^wk Aþè
xQl ‘ÌUÛWiwKê’ ewé Ggv gøxZ¢ßiy kxOd AwDUxfU„ ZwQwrw
kvcdÖk kvËtk gxYêl G KxýUDËik xKQÖ xZxd xdËRB xWRwBd
KkËZd„
Awk Ky? KøwËóewo ÂcÖ eÞai ÌmÛYyk xKewkB xQËld dw, xQËld
D^PÖbËkk ýUÛwBKwkI„ xZxd iwËS iwËS ÌMwlgwk ÌQËr DeËk DËV
AwoËZd„ RRê KøwËóewo gËld, ‘ýUÛwBKwk xpËoËg Awxi ÌMwl
KkËZ PwB, xKìç ÌMwlxKewk xpËoËg PwB gl awiwËZ„’ xZxd
AwËkw gËld, ‘ogËPËt †kØZòeÔYê xbK pËlw Awxi ÌLlwËK
DeËhwM Kxk„ owËa owËa bmêKËKI Awdëb xbB„ ÌoRdø Ìj ÌKwËdw
exRmËd Awxi ÌLËlxQ„’ EdPxlöm gQk gtËo 1998 xgmðKwËe xZxd
AvmMÞpY KËkd„ KøwËóewo gZêiwËd Ìix…ËKw bËlk GøwxoýUøwëU
ÌKwËPk bwxtZò ewld KkËQd„
ÌRwËo xPlwhwUê
AwËkKRd AwËlwxPZ ÌMwlxKewk pËld eøwkw†Ëtk ÌRwËo xPlwhwUê„
gË…k gwBËkI Z^wk bweU xQl oiwd„ xZxd xgLøwZ Z^wk AowcwkY
xfÝ-xKK I ÌedwxùU mËUk Rdø„ KøwxktwËk xPlwhwUê Kõwg I
ÌbËmk eËq eéwËmkI AxcK ÌMwl KËkd„ ’98-Gk fÝwëo xgmðKwËe
xZxd KøwxktwËkk myËnê xQËld„ G oit xZxd eøwkw†Ëtk
AxcdwtKZò KËkd„ MÞØe ejêwËt iw¢ GKxU ÌMwl KkËlI eøwkw†Ët
Z^wk RwbÖKky ÑdeÖËYø xVKB RwtMw KËk Ìdt Ìmn ÌnwËlwËZ„
gÖlËMxktwk xgkØ˦ iøwËP Z^wk xfÝ-xKK ÌMwlgwËk ÌlËM xfËk
dw GËl xZxdB pËZd ÌMwlxKewk xpËoËg xgmðKwËek eÞai
ÌMwlbwZw„
AdøxbËK xPlwhwËUêk PiKeÞb ÑdeÖËYøk RdøB þñwMxZK fÝwËëok
owËa iøwP AxZxk£ß oiËt Mrwt„ jxbI Ìmn ejêìZô eøwkw†Ët
0-1 ÌZ xexQËt eËr„ GB qYRdôw xKewk MZ xgmðKwËeI Avm Ìdd„
ÌoLwËd Z^wk bl Rwiêwxdk KwËQ ÌpËk Ìmn ÌnwËlw ÌaËK xgbwt
Ìdt„ xfÝ-xKËKk Rdø xgLøwZ pËlI xZxd ‘Rwiêwd xlËR«’
Axlhwk KwdËK ekwþZô KkËZ gøaê pd„
ÌkËd xp†BZw
G ejêìZô xgmðKwe f×UgËlk ogËPËt AwËlwxPZ ÌMwlxKewkxUk
dwi ‘ÌkËd xp†BZw’„ Klwx¹twd G xKewËkk WwK dwi ‘Gl ÌlwËKw’„
xZxd þôkYyt pËt AwËQd BZwxlËZ AdÖxÅZ 1990’k U×dêwËiËëUk
Rdø„ ZwQwrw xhdí ckËdk PÖËlk ýUwBl I ÌedwxùU gË…k gwBËk
ÑdeÖYø Z^wËK KËkËQ xgËmnhwËg exkxPZ„
G U×dêwËiËëU Klx¹tw x§Zyt kwDË« DdíyZ pt„ KøwËikØËdk
owËa iøwËP ÌkËd xp†BZwk h×Ël U×dêwËiëU ÌaËK xQUËK eËr
Klx¹tw„ ÌkËd xp†BZw AxZxk£ß oiËt ÌLlw Plwk Kaw h×Ël jwd
Ggv g… ÌaËK ÌgxkËt AwËod„ Awk KøwËikØËdk PZ×k kRwk xilw
opËRB gl ÌMwlËewËýU X×xKËt Ìbd„ Ìmn ejêìZô 2-0 ÌZ ÌpËk
U×dêwËiëU ÌaËK gwb eËr Klx¹tw„ xp†BZwI ÌbËmk eËq xZd
ÌMwl KËkd Ggv D¨wgd KËkd xgLøwZ ‘Ækxetd xKKz’„ owiËd
GxMËt ewËtk ÌMwrwxlk owpwjø iwawk Dek xbËt gl xKõtwk
KkwB pËlw Ækxetd xKKz„
jwËpwK, xgmðKwe fwBdwËlk KÚxZZò ÂcÖ ÌMwlxKewkËbkB dt, G
KÚxZËZò hwM gowd xp†BZwk xUiËiU KwËlêwo hwlËbkwiwI„
KwËlêwo hwlËbkwiw
Klwx¹twd GB ÌeöËiKwk AZ×ldyt xQËld Z^wk AowcwkY ewxov
Ggv mðwokئKk Ìb#Ërk Rdø„ xZdxU xgmðKwËe ÌdZÚZò Ìbtwk
RdøI xZxd xgLøwZ„ ZwQwrw PÖËlk ýUwBËlI kËtËQ Z^wk xhdíZw„
GËqË¢ Z^wk AwBWl xQËld Rwiêwd el xgÛUdwk„
GøwËlx… lwlwo
f×UgËlk AwËkKxU gxYêl Pxk¢ jÖ£ßkwËÄÛk GËlx… lwlwo„
xgÛUdwk I hwlËbkwiwk iËZw xZxd ofl dw pËlI 1994-Gk
xgmðKwËe Z^wk PwlPld xQl ÌPwËL erwk iËZw„ xgËmn KËk Z^wk
l¹w lwl bwxrk Rdø Ìgxm exkxPZ xQËld GB xWËfdxoh
ýUÛøwËUxRýU„ Z^wk ewkfËiêËëok RdøB AwËixkKw Ìmn ÌnwËlwËZ
RwtMw KËk Ìdt„ f×Ugl Køwxktwk ÌmËn kKýUwk lÖËKk GB
ÌeöËiKwk xZdxU Gøwlgwi ÌkKWê KËkd„ gZêiwËd xZxd lo GøwË™Ëlo
Møwlwx…k GiGlGo KõwËgk ÌRdwËkl iøwËdRwËkk bwxtËZò AwËQd„
1998 owËlk xgmðKwËe kØiwxdtw bËlk PÖËlk ýUwBlI
f×UglËeÞiyËbk AwËlwPdwk ÌLwkwK ÌRwMwt„ eÞai kwD« ewk
KËkB G bËlk ogwB PÖl WwB KËk„ xUi xþexkU gwrwËdwB xQl
ZwËbk DË¥mø„
ÌkwdwËÀw
gÛwxRËlk ÌkwdwËÀwËK xdúPtB exkPt KxkËt Ìbtwk xKQÖ ÌdB„
1997, ’98 Ggv 2002 owËl xffw gnêËokw ÌLËlwtwr xdgêwxPZ
pd xZxd„ ’98’k xgmðKwËe xZxd dwËik oÖxgPwk KkËZ ewËkdxd„
xKìç 2002’k xgmðKwËe xZxd xVKB xfËk AwËod þñixpiwt„
ÌKwxktw-Rwewd xgmðKwËe Z^wk xQl bÙxÄdëbd ÌptwkýUwBl Ggv
oËgêwâP AwU ÌMwl KËk eéigwËkk iËZw Ìogwk xZxd xgmðKwe
xdËRËbk KËk Ìdd„ eÞxZeËqk xWËfëoËK ZQdQ Kkwk AwúPjê qiZw
AwËQ Z^wk„ xKìç Gog xKQÖ gwâPwËbk iwËtËbk id MlwËZ
ewËkxd„ KwkY iwawk owiËd xKQÖ Avm gwËb eÖËkw iwaw døwrw
Kkw xQl ÌkwdwËÀwk føwmd Ggv Zw xmÂ-xKËmwkËbk Rdø xQl
dZ×d ÌptwkKwU„
ÌkwdwËÀwB ÂcÖ dd„ BDGoG fËkwtwWê xKõëU iøwxao, Rwiêwd
xWËf«wk xKÛxýUtwd xRËM I Z×xKêk DxiZ bwhwlwI PÖËlk
ÌiwxpKwd KwËUk Rdø xQËld AwËlwxPZ„ GËqË¢ xRËM xQËld
GKcwe GxMËt„ RwZyt bËlk kvËt WwB Kkw xQl Z^wk PÖl„
AdøxbËK PÖËlk ýUwBËlk Rdø Bvløw« KøwËïUd ÌWxhW ÌgKpøwËik
dwi dw glËlB dt„ PÖËlk xdZødZ×d KwËUk Rdø xZxd gøx£ßMZ
Ìptwk ÌWÛowk ejêìZô xdËtwM KËkËQd„
MZ xgmðKwËe BvløwË«k AwËkKRd f×Uglwk ovgwb xmËkwdwi
pËtxQËld„ xZxd Awk ÌKD dd, el MwoËKwËtd„ Ìoxi-fwBdwl
iøwËPk AwËMk kwËZ NÖi dw Awowt xZxd ÌgxkËt eËrd Ggv bÖRd
AwËixkKwdËK ÌUxdËo PøwËl™ KËk gËod„ GUwB Z^wk Rdø Kwl
pt„ G Agþÿwt iøwËdRwk gxg kgod xVKB Z^wËbk ÌbËL ÌfËl Ggv
mÙáLlw hwŠwk Rdø ekgZyê iøwËP xZxd gwb eËrd„
Pwk gQk ÌexkËt Awgwk GËoËQ xffw xgmðKwe„ f×UglËeÞiyËbk
Rdø xd:oËëbËp GxU oÖLKk iÖpÓZê„ eÞxZgwËkk iËZw GgwkI
ptËZw ÌgxkËt AwoËg ZwkKwËbk ZwkKw Awk xKQÖ gøxZ¢ßiy Pxk¢„
ÌKD ÌKD pËgd ovgwb xmËkwdwi„ Z^wËbk hwl gw iëb AwPkY gw
iRwk NUdw Sr Z×lËg PwËtk Ìetwlwt„ KwkY Gog Qwrw grB dyko
xgmðKwe f×Ugl„ dZ×dËZòk ÌL^wËR Rwiêwxdk xbËK ZwB ÌPËt
AwËQ f×UglËeÞiykw„ |
